Uwarunkowania zewnętrzne funkcjonowania SOE w Polsce na przykładzie przedsiębiorstwa Grupa Azoty - Wałęga, Katarzyna (Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie, 2024)
Przedsiębiorstwa państwowe (ang. SOE – State Owned Enterprises) nadal odgrywają istotną rolę w polskiej gospodarce. Mimo dokonujących się przemian ekonomicznych i politycznych ich udział w gospodarce Polski jest znaczący. Celem artykułu jest próba oceny wpływu uwarunkowań zewnętrznych na funkcjonowanie polskich przedsiębiorstw państwowych na przykładzie Grupy Azoty. Dla realizacji celu badawczego sformułowano następujące pytania badawcze: 1) Jakie uwarunkowania zewnętrzne przemawiają za utrzymaniem własności państwowej? 2) Czy przy istniejących obecnie uwarunkowaniach zewnętrznych dalsze utrzymywanie własności państwowej w Polsce jest uzasadnione? Aby odpowiedzieć na postawione pytania badawcze dokonano przeglądu literatury zgromadzonej w bazach Scopus, Web of Science i BazEkon, a następnie wykorzystując metodę badawczą „desk reseach” przeanalizowano związane z tematem publikacje książkowe, artykuły naukowe oraz raporty różnych instytucji badawczych zawierające wyniki badań empirycznych. Dla realizacji celu przeprowadzono pogłębioną analizę przemian, jakie dokonały się w Polsce po 1989 r. w kontekście przemian ustrojowych i towarzyszącej im powszechnej prywatyzacji oraz przedstawiono ich obecną sytuację. Skoncentrowano się zwłaszcza na przemianach dokonujących się w przemyśle chemicznym na przykładzie przedsiębiorstwa państwowego Grupa Azoty. Wykorzystując metodę indukcji dokonano identyfikacji kluczowych wyzwań i możliwości stojących przed SOE oraz wskazano kierunki dalszego rozwoju w kontekście globalnych tendencji gospodarczych oraz unikatowych wyzwań stawianych przez rynek polski. Stosując metodę studium przypadku przedsiębiorstwa państwowego Grupa Azoty, pokazano rolę, jaką odgrywają SOE w kreowaniu wzrostu gospodarczego, innowacyjności oraz zrównoważonym rozwoju kraju. W podsumowaniu wskazano na istnienie wielu argumentów przemawiających za utrzymywaniem własności państwowej w polskiej gospodarce, wskazując na rolę, jaką odgrywa mieszany model gospodarki, dający możliwość funkcjonowania i konkurowania przedsiębiorstw państwowych z firmami prywatnymi z korzyścią zarówno dla gospodarki, jak i konsumenta.