Bańki spekulacyjne w epoce innowacji - Bujak, Piotr (Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie, 2025)
Celem artykułu jest analiza wybranych epizodów baniek spekulacyjnych w kontekście innowacji technologicznych obejmujących pięć okresów historycznych: epokę wczesnej spekulacji finansowej, stali, ropy, internetu oraz biotechnologii. Wszystkie, z wyjątkiem pierwszej, koncentrują się wokół dużych, charakterystycznych dla danego okresu innowacji, które stanowią punkt odniesienia w dalszych rozważaniach. W badaniu zastosowano metodę porównawczą opartą na danych historycznych, wskaźnikach rynkowych i studiach przypadku, co umożliwiło identyfikację wspólnych mechanizmów powstawania, rozwoju i pękania baniek. Wnioski te pozostają aktualne współcześnie, wskazując na powtarzalność błędów poznawczych oraz instytucjonalnych mimo cykliczności zjawiska. Wyniki wskazują na cechy szczególne każdego przypadku, a także podobne schematy powstawania cyklu spekulacyjnego, obejmujące fazę innowacji, dynamicznego wzrostu cen aktywów, szczyt rynkowy i gwałtowną korektę. Mimo różnic technologicznych i instytucjonalnych analizowanych przypadków determinanty baniek, takie jak nadmierny optymizm inwestorów, łatwy dostęp do kapitału czy niedoszacowanie ryzyka, pozostają zbliżone. Przewartościowania – jako element wdrażania innowacji – wpisują się w mechanizm Minsky’ego, a ich skala rośnie wraz z niepewnością wyceny i kosztami konwersji.