Tworzenie i analiza polityki publicznej na szczeblu narodowym i europejskim - Majone, Giandomenico (Studia z Polityki Publicznej, 2015)
Autor wskazuje na specyfikę sposobu tworzenia polityki publicznej na poziomie Unii Europejskiej w porównaniu ze sposobem tworzenia polityki na poziomie krajowym. Podkreśla m.in. to, że w UE inaczej kształtowana jest agenda polityki. Na poziomie krajowym w większym stopniu kształtują ją politycy pozostający w bliskiej relacji z wyborcami. Na poziomie europejskim kształtuje ją Komisja Europejska, która posiada wyłączne prawo do inicjatywy ustawodawczej w UE i jest instytucją technokratyczną (nie pochodzi z bezpośrednich wyborów). Ponadto na poziomie europejskim analiza wykonalności polityki publicznej bywa ignorowana (na etapie przed decyzyjnym). W państwach narodowych takie analizy są realizowane z uwagi na istnienie mechanizmów konkurencji między rządzącymi i opozycją. W strukturach UE nie ma takich mechanizmów. Jednocześnie autor wskazuje, że taka analiza mogłaby zapewnić Unii Europejskiej korzyści. Blokowałaby wprowadzanie w życie decyzji obarczonych nadmiernym ryzykiem. Ma tu na myśli również decyzję o wprowadzeniu unii monetarnej. Jego zdaniem, zapadła ona bez właściwej analizy wykonalności takiego przedsięwzięcia. Decyzję o wprowadzeniu wspólnej waluty podjęto z uwagi na czynniki polityczne, a nie merytoryczne. Znaczna część ekspertów była przeciwna temu, wskazując na istotne ryzyko. Zwolennicy daleko posuniętej integracji gospodarczej w UE nie uwzględnili faktu, że integracja monetarna pozbawia państwa czynników, które mają pozytywny wpływ na rozwój gospodarczy. Jednak w gronach politycznych panował klimat "totalnego optymizmu" w odniesieniu do rezultatów unii monetarnej. Nie uwzględniano nawet scenariusza negatywnego. Nie stworzono mechanizmów zarządzania kryzysowego, w tym mechanizmów opuszczenia unii, sposobów wsparcia członków, którzy nie radzą sobie z członkostwem. Ponadto w niewłaściwy sposób dokonywano ewaluacji skutków unii monetarnej. Robiono to na podstawie osiągnięć technicznych (oceniano proces, a nie jego rezultat), jak sprawne wprowadzenie banknotów i monet euro, a także wycofanie walut krajowych w roku 2002.