Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów
W Kolegium Zarządzania i Finansów już od 1993 roku ukazują się cyklicznie zeszyty naukowe „Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów". Zeszyty naukowe mają charakter interdyscyplinarny. Są zbiorem publikacji zarówno pracowników naukowo-dydaktycznych Kolegium, jak i pracowników ośrodków naukowych współpracujących z Kolegium. Prezentowane w zeszytach materiały są efektem prac prowadzonych w ramach badań oraz przygotowywanych rozpraw naukowych na stopień doktora i doktora habilitowanego. Wszystkie przedstawiane artykuły zamieszczone otrzymały pozytywne recenzje. Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów indeksowane są m.in. w następujących bazach: Central and Eastern European Online Library (CEEOL), BazEkon, Biblioteka Nauki, ICI Journals Master List, Google Scholar. Studia i Prace KZiF stosuje zasady etyki zgodne z wytycznymi COPE (Committee on Publication Ethics). ​ Zeszyty SiP skupiają się na różnorodnych aspektach zarządzania i finansów, łącząc podejście teoretyczne i praktyczne z różnych dziedzin nauki. Znajdują się w nim artykuły prezentujące wyniki badań empirycznych, które dostarczają najnowszych danych z zakresu nauk społecznych. Z założenia zeszyty Studia i Prace KZiF mają zachęcić do głębszej refleksji i dyskusji nad aktualnymi wyzwaniami i tendencjami w obszarze zarządzania i finansów. Choć zeszyty skupiają się na wymiarze naukowym, zawierają również artykuły opisujące praktyczne zastosowania teorii w biznesie i zarządzaniu. Zeszyty Studia i Prace znajdują się w wykazie czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych z liczbą punktów 40. ISSN: 1234-8872 e-ISSN: 2657-5620 Czasopismo „Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów / Studies and Work of the Collegium of Management and Finance” zapewnia dostęp do treści artykułów w trybie otwartego dostępu (Open Access) na zasadach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe (CC BY 4.0).
Reakcje polskich konsumentów na produkty polskie, europejskie i globalne w zależności od cech socjodemograficznych konsumentów
Artykuł skupia się na tożsamości socjogeograficznej, która odnosi się do identyfikacji konsumenta z danym obszarem terytorialnym (np. Polską, Europą) oraz wymiarem społeczno-kulturowym (np. Polacy, Europejczycy). Chociaż tożsamość socjogeograficzna może wydawać się pokrewna z etnocentryzmem, różni się od niego mechanizmem oddziaływania na decyzje konsumenckie. Tożsamość socjogeograficzna wyraża się w emocjonalnej więzi z określonym obszarem i manifestowaniu przynależności poprzez preferencje produktowe, niekoniecznie negując produkty z innych regionów. Badania potwierdziły, że reakcje polskich konsumentów na produkty o określonym pochodzeniu (polskim, europejskim i globalnym) zależą od ich tożsamości socjogeograficznej. Celem artykułu jest zbadanie zależności między cechami socjodemograficznymi polskich konsumentów a ich reakcjami na produkty odpowiadające różnym poziomom tożsamości socjogeograficznej: polskiej, europejskiej i globalnej. Pomimo ograniczonej wartości analitycznej cech socjodemograficznych w wyjaśnianiu rzeczywistych zachowań konsumenckich w porównaniu do czynników psychograficznych czy behawioralnych, artykuł wypełnia lukę badawczą, oferując kompleksową analizę demograficzną.
Prawa autorskie (c) 2026 Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Wpływ technologii FinTech na innowacyjność sektora bankowego
Celem niniejszego artykułu jest ocena wpływu branży FinTech na rozwój innowacyjnych rozwiązań w sektorze bankowym oraz identyfikacja korzyści i barier związanych z ich wdrażaniem. W badaniu zastosowano metodę sondażu diagnostycznego, której celem było poznanie opinii i poziomu świadomości społecznej na temat technologii finansowych. Narzędziem badawczym był autorski kwestionariusz ankiety, rozpowszechniony za pośrednictwem Internetu. Metoda ta pozwoliła na zebranie danych ilościowych w sposób szybki, anonimowy i dostępny dla szerokiego grona respondentów. Analiza wyników wykazała, że mimo rosnącej popularności sektora FinTech w bankowości, poziom wiedzy społecznej na ten temat pozostaje niewystarczający. Respondenci zaznajomieni z pojęciem FinTech postrzegają technologie finansowe jako istotne wsparcie dla sektora bankowego, szczególnie w kontekście bankowości mobilnej. Zidentyfikowano jednak również szereg zagrożeń i wyzwań, w tym kwestie związane z cyberbezpieczeństwem. Wyniki badania potwierdzają pozytywny wpływ branży FinTech na rozwój usług bankowych oraz wskazują na potrzebę intensyfikacji działań edukacyjnych w zakresie technologii finansowych.
Dostawy w godzinach pozaszczytowych, w tym nocnych: analiza ekonomiczno-organizacyjno-wdrożeniowa
W artykule poruszono tematykę celowości wprowadzenia dostaw w miastach do sklepów i restauracji, realizowanych w godzinach pozaszczytowych. Jego celem jest wskazanie na liczne korzyści, jakie da się uzyskać, w kontrolowany sposób wprowadzając takie dostawy. Zasadnicza teza badawcza brzmi, że właściwe wdrożenie w godzinach wieczornych czy nocnych dostaw do miast określonych ładunków w branżach handlu detalicznego i restauracyjnej przekłada się na możliwość uzyskania licznych korzyści w sferach m.in. ekonomicznej, ekologicznej i organizacyjnej. Takie dostawy wykazują zatem silne uzasadnienie ekonomiczne, społeczne i ekologiczne. Pozyskane dane i informacje pochodzą ze źródeł wtórnych w postaci publikacji, w tym naukowych, prezentowanych przez zagraniczne – szwedzkie i niemieckie – ośrodki badawcze oraz same firmy, w tym dostawców taboru i obsługiwane podmioty z sektorów handlu detalicznego oraz restauracyjnego zaangażowane w proces wdrażania dostaw w godzinach pozaszczytowych.
Cykliczność szarej strefy w Polsce w latach 2018–2024: mechanizm zmian
Celem badań było ustalenie cykliczności szarej strefy w latach 2018–2014. Na podstawie badań ustalono, że szara strefa jest zjawiskiem cyklicznym w relacji do zmian PKB, przy poziomie istotności wynoszącym 95%. W badaniach posłużono się analizą trendu i korelacją krzyżową. Użyto filtr Hodricka–Prescotta oraz przeprowadzono korelację komponentu cyklicznego PKB z komponentem cyklicznym szarej strefy. Na tej podstawie ustalono także zmiany szarej strefy w zależności od poziomu PKB.
Oszczędzanie i inwestowanie Polaków w warunkach niepewności geopolitycznej
W warunkach rosnącej niepewności gospodarczej oraz dynamicznych zmian rynkowych znaczenie racjonalnych decyzji finansowych gospodarstw domowych systematycznie wzrasta. Analiza postaw wobec oszczędzania i inwestowania staje się kluczowa dla zrozumienia kondycji ekonomicznej społeczeństwa oraz jego odporności na wstrząsy zewnętrzne. Celem artykułu było przedstawienie i ocena zmian w dynamice oszczędzania oraz inwestowania gospodarstw domowych w Polsce w związku z niepewnością geopolityczną spowodowaną pandemią COVID-19 oraz agresją Rosji na Ukrainę. W badaniu zastosowano analizę danych wtórnych, w tym raporty instytucji finansowych oraz dane statystyczne GUS i Eurostatu z lat 2020–2024. Zakres czasowy pozwolił uwzględnić wpływ pandemii COVID-19 oraz agresji Rosji na Ukrainę na decyzje finansowe Polaków. Wyniki wskazują, że pandemia spowodowała przejściowy wzrost oszczędności wynikający z ograniczonej konsumpcji i motywu przezornościowego, po czym nastąpił ich spadek wraz z powrotem aktywności gospodarczej. Z kolei obniżenie poziomu inwestycji po 2021 roku wiązało się ze wzrostem niepewności ekonomicznej wywołanej agresją Rosji na Ukrainę. Kluczowym problemem pozostaje brak praktycznie ukierunkowanej edukacji finansowej, co prowadzi do niedostatecznej wiedzy i umiejętności niezbędnych do podejmowania odpowiedzialnych decyzji inwestycyjnych.
Zarządzanie wynikami projektów budowlanych: przegląd literatury
Zarządzanie wynikami projektów budowlanych (performance management of construction project) wspiera podejmowanie decyzji w ich cyklu życia na podstawie monitorowanych i kontrolowanych danych i tworzonych informacji o osiąganych rezultatach projektów. Dotychczasowe badania wskazują, że istniejące w organizacjach systemy zarządzania wynikami są złożone, a kierownicy projektów i kierownicy budów w ograniczonym zakresie wykorzystują je do bieżącej oraz strategicznej kontroli i optymalizacji działania. Celami artykułu są identyfikacja dotychczasowych obszarów badawczych w zarządzaniu wynikami projektów budowlanych oraz wskazanie kierunków dalszych badań w tym zakresie, które mogłyby przyczynić się do szerszego wykorzystania projektowanych rozwiązań w praktyce gospodarczej. W opisywanych w artykule badaniach wykorzystano przegląd wybranych baz publikacji naukowych oraz metody parasolowego przeglądu literatury oraz kuli śnieżnej. Na tej podstawie stwierdzono, że dotychczasowe badania są fragmentaryczne. Obok tradycyjnych kryteriów oceny sukcesu (kosztu, czasu i jakości) zauważono rosnące znaczenie aspektów niefinansowych – takich jak bezpieczeństwo pracy, wpływ na środowisko (projektu i produktu) czy satysfakcja szerokiego grona interesariuszy (klientów, użytkowników, dostawców rozwiązania, podwykonawców itp.). Wyzwaniem dla badaczy pozostaje poszukiwanie rozwiązań modelowych wspomagających zarządzanie wynikami projektów, które integrowałyby różne dotychczas wykorzystywane instrumenty, będąc zarazem na tyle proste, aby mogły znaleźć zastosowanie w małych czy mikroprzedsiębiorstwach dysponujących ograniczonymi zasobami.
Model pracy a funkcjonowanie pracowników w przedsiębiorstwie produkcyjnym branży medycznej
Artykuł przedstawia wpływ modeli pracy: stacjonarnego, zdalnego i hybrydowego na funkcjonowanie pracowników w przedsiębiorstwie produkcyjnym branży medycznej. Celem badania było określenie preferencji pracowników oraz ocena oddziaływania modeli pracy na produktywność, satysfakcję, zdrowie psychiczne, poziom stresu i równowagę praca–życie. Badanie empiryczne przeprowadzono z wykorzystaniem metody ankietowania skierowanej do pracowników analizowanego przedsiębiorstwa. Wykorzystano metodę Grey Relation Analysis do identyfikacji siły relacji między modelami pracy a kluczowymi aspektami funkcjonowania zawodowego. Wyniki wskazują, że najsilniejsze pozytywne powiązania występują wśród pracowników wykonujących pracę zdalną, podczas gdy model stacjonarny charakteryzuje się najsłabszymi relacjami. Model hybrydowy nie okazał się rozwiązaniem optymalnym, co może wynikać ze specyfiki organizacyjnej badanego przedsiębiorstwa. Wyniki podkreślają znaczenie indywidualizacji rozwiązań oraz roli elastyczności w kształtowaniu dobrostanu i efektywności pracowników.
RRSO – rzeczywista czy nierzeczywista roczna stopa oprocentowania?
RRSO jest obecnie głównym miernikiem określającym koszt kredytu ponoszony przez dłużnika. Opracowanie jest kolejną analizą potencjału informacyjnego tego miernika we wciąż bardzo ubogiej literaturze naukowej. Celem opracowania jest pokazanie, o czym informuje i jak należy interpretować wartość RRSO, oraz wykazanie, że wartość tego miernika obliczona zgodnie z formułą zawartą w ustawie o kredycie konsumenckim nie odzwierciedla rzeczywistego kosztu kredytu – wbrew jego nazwie i definicji. Efektem przeprowadzonej analizy krytycznej jest propozycja modyfikacji formuły obliczeniowej, aby lepiej odzwierciedlała cel, dla którego została stworzona.