Uwagi o spadku podaży pracy w Polsce

Main Article Content

Katarzyna Saczuk
https://orcid.org/0000-0001-7281-0596

Abstract

Projekcje ludnościowe dla Polski wskazują na nieuchronny spadek liczby ludności i przyśpieszenie procesu starzenia populacji, a także zmniejszanie się potencjalnych zasobów pracy i ich starzenie się. Jak pokazano, nieunikniony jest w związku z tym również spadek i starzenie się podaży pracy - niepewność dotyczy tylko tempa i skali tych zmian. W artykule dyskutowane jest lepsze wykorzystanie malejących zasobów pracy oraz potencjalne rezerwy podaży pracy wynikające z relatywnie niskiej aktywności zawodowej w Polsce. Za pomocą rachunków symulacyjnych dokonano również oceny wpływu wzrostu aktywności zawodowej różnych grup ludności według płci i wieku na przyszłą liczbę aktywnych zawodowo. Pokazano, że brak jakichkolwiek działań w kierunku aktywizacji osób pozostających poza rynkiem pracy (stała aktywność według wieku i płci na poziomie z 2018 r.), oznacza zmniejszenie się zasobu pracy o 15% w ciągu następnych 20 lat, o 24% do roku 2050 i o 33% do 2070 r. oraz spadek współczynnika aktywności zawodowej o 10 pkt. proc. w perspektywie następnych trzech dekad. Gdyby aktywność według wieku i płci w Polsce mogła wzrosnąć do najwyższych poziomów obserwowanych w krajach Unii Europejskiej w 2018 r., współczynnik aktywności ogółem byłby o 15 pkt. proc. wyższy niż faktycznie odnotowany w 2018 r. i nie obniżyłby się do odnotowanego poziomu do 2070 r. pomimo niekorzystnych (i nieuchronnych) zmian wielkości i struktury wieku populacji. Faktyczne rezerwy podaży pracy w 2018 r. wynosiły prawie 5 mln osób (29% liczby aktywnych zawodowo). Właściwe rozpoznanie powodów pozostawania biernym zawodowo, zróżnicowanych według płci i wieku, może dostarczać wskazówek co do koniecznych instrumentów polityki społecznej, które umożliwiłyby ich wykorzystanie.

Article Details

How to Cite
Saczuk, K. (2020). Uwagi o spadku podaży pracy w Polsce . Studia Demograficzne, (1(177), 125-148. https://doi.org/10.33119/SD.2020.1.6
Section
Brief communications

References

[1] Abramowska-Kmon, A., Kotowska, I. E. (2018). Praca a opieka w warunkach zmian struktur demograficznych Europy Środkowo-Wschodniej. W: Wyzwania ekonomiczne dla Europy Środkowo-Wschodniej, M. Strojny (red.). Warszawa: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie.
[2] Abramowska-Kmon, A., Kotowska, I. E., Łątkowski, W., Szweda-Lewandowska, Z. (2019). Stan zdrowia i otrzymywanie opieki wśród osób starszych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. W: Europa Środkowo-Wschodnia wobec globalnych trendów: gospodarka, społeczeństwo i biznes, M. Strojny (red.). Warszawa: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie.
[3] Chmielewska, I., Dobroczek, G., Panuciak, A. (2018). Obywatele Ukrainy pracujący w Polsce – raport z badania. Badanie zrealizowane w 2017 r. Warszawa: Departament Statystyki, NBP.
[4] Czapiński, J., Panek, T. (red.). (2015). Diagnoza Społeczna. Warunki i jakość życia Polaków, Contemporary Economics, Vol. 9, issue 4.
[5] Eurostat. (2019). Europop 2015, last update 03.07.2019, extracted in 10.09.2019 from epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/population/data/database.
[6] GUS. (2019a). Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004–2018, Informacje sygnalne, 15 listopada.
[7] GUS. (2019b). Rocznik Statystyczny Rzeczpospolitej Polskiej. Warszawa: GUS.
[8] Górny, A., Kaczmarczyk, P., Szulecka, M., Bitner, M., Okólski, M., Siedlecka, U., Stefańczyk, A. (2018). Imigranci w Polsce w kontekście uproszczonej procedury zatrudniania cudzoziemców. Raport z projektu „Stworzenie koncepcji narzędzia służącego ocenie jakości usług Publicznych Służb Zatrudnienia szczebla lokalnego, regionalnego oraz centralnego w zakresie uproszczonego systemu dopuszczenia do pracy cudzoziemców oraz jego wdrożenie”, finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach PROGRAMU OPERACYJNEGO WIEDZA EDUKACJA ROZWÓJ 20142020, numer projektu: POWR.02.04.00–00–0027/15.
[9] Jaroszewicz, M. (2018). Migracje z Ukrainy do Polski. Stabilizacja trendu. Warszawa: Ośrodek Studiów Wschodnich.
[10] Kotowska, I. E. (2019). Uwagi o urodzeniach i niskiej dzietności w Polsce oraz polityce rodzinnej wspierającej prokreację, Studia Demograficzne, 2 (176), s. 11–29.
[11] Lewandowski, P., Rutkowski, J. (red.). (2017). Starzenie się ludności, rynek pracy i finanse publiczne w Polsce. Materiały na konferencję Instytutu Badań Strukturalnych pt. „Starzenie się ludności, rynek pracy i finanse publiczne w Polsce”, z 9 marca 2017 r. w Warszawie, Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce.
[12] NBP. (2016). Badanie ankietowe rynku pracy. Raport 2016. Warszawa: Instytut Ekonomiczny, NBP.
[13] Pokolenia 50+ w Polsce i w Europie: aktywność, stan zdrowia, warunki pracy, relacje międzypokoleniowe i wykluczenie (2019). Raport podsumowujący wyniki badań 7. rundy badania „SHARE: 50+ w Europie”. Warszawa: MRPiPS–SGH.
[14] Roszkowska, S., Saczuk, K., Skibińska, M., Strzelecki, P., Wyszyński, R. (2017). Kwartalny raport o rynku pracy w I kw. 2017 r. Warszawa: Wydział Gospodarstw Domowych i Rynku Pracy, Departament Analiz Ekonomicznych, NBP.
[15] Strzelecki, P. (2018). Zmiany demograficzne w Europie Środkowo-Wschodniej a perspektywy wzrostu gospodarczego. W: Wyzwania ekonomiczne dla Europy Środkowo-Wschodniej, M. Strojny (red.). Warszawa: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie.
[16] ZUS. (2019). Cudzoziemcy w polskim systemie ubezpieczeń społecznych. Warszawa: Zakład Ubezpieczeń Społecznych.