Treść głównego artykułu

Abstrakt

Odbudowa ruchu lotniczego po pandemii COVID-19 jest często traktowana jako przejaw odporności portów regionalnych, choć nie przesądza o ich autonomii strategicznej. Celem badania jest wyjaśnienie, jak różne konfiguracje koncentracji przewoźników wpływały na trajektorie odbudowy oraz podatność strategiczną polskich portów regionalnych. W artykule zastosowano narracyjny przegląd literatury oraz porównawcze studium przypadków Gdańska, Katowic i Rzeszowa-Jasionki, z wykorzystaniem publicznych statystyk ruchu pasażerskiego i operacji lotniczych z lat 2019–2024 oraz komunikatów portów. Wyniki wskazują, że koncentracja może wspierać odbudowę wolumenu, ale tylko w warunkach odpowiedniej skali, dywersyfikacji segmentów ruchu i szerokiego bufora strategicznego.

Słowa kluczowe

porty lotnicze koncentracja przewoźników przewoźnicy niskokosztowi bufor strategiczny odporność strategiczna studia przypadków

Szczegóły artykułu

Jak cytować
Olczyk, P. (2026). Koncentracja przewoźników a odbudowa po pandemii COVID-19 w polskich regionalnych portach lotniczych: porównawcze studium przypadków Gdańska, Katowic i Rzeszowa-Jasionki. Edukacja Ekonomistów I Menedżerów, 75(1/2). https://doi.org/10.33119/EEIM.2025.75-76.6

Referencje

  1. Baumeister, R. F., Leary, M. R. (1997). Writing Narrative Literature Reviews. Review of General Psychology, 1 (3), 311–320. DOI: 10.1037/1089-2680.1.3.311.
  2. Casciaro, T., Piskorski, M. J. (2005). Power Imbalance, Mutual Dependence, and Constraint Absorption: A Closer Look at Resource Dependence Theory. Administrative Science Quarterly, 50 (2), 167–199. DOI: 10.2189/asqu.2005.50.2.167.
  3. Donaldson, L. (2001). The Contingency Theory of Organizations. Thousand Oaks: Sage.
  4. DOI: 10.4135/9781452229249.
  5. Duchek, S. (2020). Organizational Resilience: A Capability-Based Conceptualization. Business Research, 13 (1), 215–246. DOI: 10.1007/s40685-019-0085-7.
  6. Dyer, J. H., Singh, H. (1998). The Relational View: Cooperative Strategy and Sources of Interorganizational Competitive Advantage. Academy of Management Review, 23 (4), 660–679. DOI: 10.5465/amr.1998.1255632.
  7. Francis, G., Humphreys, I., Ison, S. (2004). Airports’ Perspectives on the Growth of Low-Cost Airlines and the Remodeling of the Airport – Airline Relationship. Tourism Management, 25 (4), 507–514. DOI: 10.1016/S0261-5177(03)00121-3.
  8. George, A. L., Bennett, A. (2005). Case Studies and Theory Development in the Social Sciences. Cambridge, MA: MIT Press. https://mitpress.mit.edu/9780262572224/casestudies-and-theory-development-in-the-social-sciences/.
  9. Gerring, J. (2017). Case Study Research: Principles and Practices. Cambridge: Cambridge University Press. DOI: 10.1017/9781316848593.
  10. Gillen, D., Lall, A. (2004). Competitive Advantage of Low-Cost Carriers: Some Implications for Airports. Journal of Air Transport Management, 10 (1), 41–50. DOI: 10.1016/j. jairtraman.2003.10.009.
  11. Grant, M. J., Booth, A. (2009). A Typology of Reviews: An Analysis of 14 Review Types and Associated Methodologies. Health Information & Libraries Journal, 26 (2), 91–108. DOI: 10.1111/j.1471-1842.2009.00848.x.
  12. Green, B. N., Johnson, C. D., Adams, A. (2006). Writing Narrative Literature Reviews for Peer-Reviewed Journals: Secrets of the Trade. Journal of Chiropractic Medicine, 5 (3), 101–117. DOI: 10.1016/S0899-3467(07)60142-6.
  13. Hillman, A. J., Withers, M. C., Collins, B. J. (2009). Resource Dependence Theory: A Review.
  14. Journal of Management, 35 (6), 1404–1427. DOI: 10.1177/0149206309343469.
  15. Jimenez, E., Suau-Sanchez, P. (2020). Reinterpreting the Role of Primary and Secondary Airports in Low-Cost Carrier Expansion in Europe. Journal of Transport Geography, 88, 102847. DOI: 10.1016/j.jtrangeo.2020.102847.
  16. Katowice Airport (2022). Statystyczne podsumowanie 2021 roku. Pobrano z: https:// blog.katowice-airport.com/liczbowe-podsumowanie-2021/ (dostęp: 28.03.2026).
  17. Mitchell, R. K., Agle, B. R., Wood, D. J. (1997). Toward a Theory of Stakeholder Identification and Salience: Defining the Principle of Who and What Really Counts. Academy of Management Review, 22 (4), 853–886. DOI: 10.5465/amr.1997.9711022105.
  18. Pfeffer, J., Salancik, G. R. (1978). The External Control of Organizations: A Resource Dependence Perspective. New York: Harper & Row.
  19. Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy (2025). 6,7 mln pasażerów w Gdańsku w 2024. To nasz nowy rekord. Pobrano z: https://www.airport.gdansk.pl/aktualnosci/6-7-mlnpasazerow-w-gdansku-w-2024-to-nasz-nowy-rekord (dostęp: 28.03.2026).
  20. Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka im. Rodziny Ulmów (2024). Lotnisko w Jasionce odprawiło milionowego pasażera w 2024 roku. Pobrano z: https://www.rzeszowairport.pl/ pl/lotnisko/aktualnosci/251/milion-pax-2024 (dostęp: 28.03.2026).
  21. Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka im. Rodziny Ulmów (2025a). Kolejny rok rekordów na lotnisku w Jasionce. Pobrano z: https://www.rzeszowairport.pl/pl/lotnisko/aktualnosci/261/rok-2024-rekordowy-wynik-pax (dostęp: 28.03.2026).
  22. Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka im. Rodziny Ulmów (2025b). Ryanair ogłosił letni rozkład lotów na lato 2025: dziewięć tras, w tym nowość. Pobrano z: https://www.rzeszowairport.pl/pl/lotnisko/aktualnosci/266/ryanair-lato-2025-konferencja (dostęp:
  23. 03.2026).
  24. Su, J., Wu, H., Tsui, K. W. H., Fu, X., Lei, Z. (2023). Aviation Resilience during the COVID19 Pandemic: A Case Study of the European Aviation Market. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 177, 103835. DOI: 10.1016/j.tra.2023.103835.
  25. Teece, D. J. (2007). Explicating Dynamic Capabilities: The Nature and Microfoundations of (Sustainable) Enterprise Performance. Strategic Management Journal, 28 (13), 1319–1350. DOI: 10.1002/smj.640.
  26. Teece, D. J., Pisano, G., Shuen, A. (1997). Dynamic Capabilities and Strategic Management. Strategic Management Journal, 18 (7), 509–533. DOI: 10.1002/(SICI)10970266(199708)18:7%3C509::AID-SMJ882%3E3.0. CO;2-Z.
  27. Urząd Lotnictwa Cywilnego (2026). Statystyki wg portów lotniczych. Pobrano z: https:// ulc.gov.pl/statystyki-analizy/statystyki-wg-portow-lotniczych (dostęp: 28.03.2026).
  28. Weekx, S., Buyle, S. (2023). The Effect of Airline Dominance on Airport Performance: Empirical Evidence from Medium-Sized European Airports. Journal of Air Transport Management, 107, 102317. DOI: 10.1016/j.jairtraman.2022.102317.
  29. Williamson, O. E. (1991). Comparative Economic Organization: The Analysis of Discrete Structural Alternatives. Administrative Science Quarterly, 36 (2), 269–296. DOI: 10.2307/2393356.
  30. Zapola, G. S., Silva, E. J., Alves, C. J. P., Müller, C. (2024). Towards a Resilience Assessment Framework for the Airport Passenger Terminal Operations. Journal of Air Transport Management, 114, 102508. DOI: 10.1016/j.jairtraman.2023.102508.