Zastosowanie zasady nadużycia prawa z perspektywy konstytucyjnego ograniczenia nakładania podatku w Republice Czeskiej

Autor

  • Jan Neckář Wydział Prawa Finansowego i Ekonomii Narodowej, Wydział Prawa, Uniwersytet Masaryka, Brno

Słowa kluczowe:

ogólna zasada przeciwdziałania unikaniu opodatkowania, nullum tributum sine lege, konstytucja, administracja podatkowa, podatek

Abstrakt

Zasada nadużycia prawa jest wyraźnie uregulowana w Republice Czeskiej jako jedna z podstawowych reguł prawnych w dziedzinie prawa podatkowego oraz w administracji podatkowej. Jej stosowanie nie jest jednak nieograniczone, a granice te wyznacza konstytucyjny limit nakładania podatków. Celem artykułu jest określenie granic stosowania tej zasady z perspektywy zgodności z Konstytucją. W artykule opisano podstawy powyższej zasady w ramach systemu prawnego, w tym w odpowiednim orzecznictwie, oraz przeanalizowano sytuacje, w jakich może zostać zastosowana z perspektywy działań podmiotów podatkowych. Integralną częścią artykułu jest przedstawienie konkretnych problemów z zakresu prawa podatkowego, w odniesieniu do których zasada zakazu nadużywania prawa była stosowana w całej Republice Czeskiej. W podsumowaniu wskazano na
konflikt zakazu nadużywania prawa z zasadami in dubio pro fisco oraz in dubio pro libertate.

Bibliografia

Boháč, R. (2013). Daňové príjmy verejných rozpočtu. Vyd.

Praha: Wolters Kluwer Česká republika.

Decyzja Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2007 r., I. ÚS 643/06.

Decyzja Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 sierpnia 2007 r., IV. ÚS 650/05.

Decyzja Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 grudnia 1997 r., Pl. ÚS 33/97.

Harvánek, J. (2008). W: Teorie práva (s. 225), Harvánek, J., Brzobohatá, K., Houbová, D., Machalová, T., Pol- čák, R., Škop, M., Urbanová, M., Vanek, R., Večera, M. Plzeň: Vydavatelství a nakladatelství Aleš Čenek.

Hurdík, J., Lavický, P. (2010). Systém zásad soukromého práva. Brno: Masarykova univerzita.

Karta podstawowych praw i wolności nr 2/1993 Coll.

Knapp, V. (1995). Teorie práva. Vyd. 1. Praha: Naklada- telství C.H. Beck.

Kohajda, M. (2010). Zneužití práva v aktuálním českém daňovém právu a judikature. W: Aktuální otázky fi- nancí a finančního práva z hlediska fiskální a monetár- ní podpory Strední v zemích hospodárského rustu a vý¬chodní Evropy po roce 2010: soubor odborných statí z IX. mezinárodní monetární vedecké konferencja, Bo¬háč, R. (red.). Vyd. 1. Praha: Leges.

Konstytucja Republiki Czeskiej nr 1/1993 Coll.

Mrkývka, P. (2008). W: Základy finančního práva, Mrkýv- ka, P., Parízková, I. Vyd. 1. Brno: Masarykova univer¬zita.

Neckár, J. (2016). Nullum tributum sine lege. Brno: Masa¬rykova univerzita, Právnická fakulta (Rozprawa).

Pulkrábek, Z. (2007). Zákaz zneužití práva v rozporu s jeho účelem. Vyd. 1. Praha: Eurolex Bohemia.

Radvan, M., Mrkývka, P. (2008). W: Finanční právo a fi¬nanční správa - berní právo, Radvan, M., Mrkývka, P., Parízková, I., Šramková, D. Vyd. 1. Brno: Masarykova univerzita.

Šimáčková, K. (2012). W: Listina základních práv a svo- bod: komentár, Wagnerová, E. a kol. Praha: Wolters Kluwer Česká republika.

Ustawa nr 235/2004 Coll., ustawa o podatku VAT, ze zmianami.

Ustawa nr 280/2009 Coll., Kodeks postępowania podat-kowego, ze zmianami.

Ustawa nr 89/2012 Coll., Kodeks cywilny, ze zmianami.

Wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 lutego 2006 r. C-255/02 Halifax plc, Leeds Perma- nent Development Services Ltd i County Wide Proper- ty Investments Ltd przeciwko Komisarzom ds. akcyzy i cła.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 1 Afs 35/2007-108.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 6 Afs 278/2016-54.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 li-stopada 2005 r., 1 Afs 107/2004-48.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2010 r., 1 Afs 11/2010-94.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2022 r., 7 Afs 175/2022-17.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2006 r., 2 Afs 178/2005-64.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2023 r., 5 Afs 45/2022-48.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2022, 4 Afs 376/2021-60

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2023 r., 10 Afs 272/2021-85.

Opublikowane

2024-02-08

Jak cytować

[1]
Neckář, J. 2024. Zastosowanie zasady nadużycia prawa z perspektywy konstytucyjnego ograniczenia nakładania podatku w Republice Czeskiej. Analizy i Studia CASP. 16, 2 (luty 2024), 11–21.