Opodatkowanie zysków kapitałowych w państwach członkowskich Unii Europejskiej: analiza porównawcza na przykładzie regulacji prawnych we Francji, Polsce i Szwecji
DOI:
https://doi.org/10.33119/ASCASP.2026.1.3Słowa kluczowe:
zyski kapitałowe, prawo podatkowe, prawo polskie, prawo francuskie, prawo porównawcze, prawo rynku finansowego, JEL: K34Abstrakt
Opodatkowanie zysków kapitałowych może stanowić jeden z istotnych elementów konkurencyjności danego obszaru gospodarczego lub danego państwa, zwłaszcza z perspektywy inwestorów działających na rynku na poziomie międzynarodowym. Celem niniejszego artykułu, w którym korzysta się z metody dogmatycznej, historyczno-opisowej oraz przede wszystkim metody porównawczej, będzie porównanie i wskazanie modeli lub modelu opodatkowania zysków kapitałowych w ramach Unii Europejskiej. W szczególności analizie zostanie poddany zakres regulacji ogólnych UE w omawianym zakresie, jak również pewne partykularyzmy krajowe, które zostaną wykazane na gruncie prawa francuskiego i prawa polskiego, również z odwołaniem do modelu przyjętego w Szwecji. Istotnym zagadnieniem będzie zatem weryfikacja, czy krajowe rozwiązania stanowią jedynie modyfikację modelu bazowego stosowanego w UE, czy też są zgoła odmiennymi modelami bazującymi na zasadzie dywersyfikacji rozwiązań prawnych w UE. Analiza porównawcza pozwoli na pogłębienie wniosków w omawianym zakresie, w tym na odpowiedź na pytanie, czy możliwy jest jeden europejski model opodatkowania zysków kapitałowych, czy też odrębności na poziomie poszczególnych państw są zbyt duże. Przedstawione w niniejszym opracowaniu zróżnicowane sposoby regulowania kwestii opodatkowania zysków kapitałowych mogą stanowić ciekawy element dalszej, rozszerzonej na inne państwa czy też kontynenty, pogłębionej analizy, której celem będzie poszukiwanie modelu najbardziej optymalnego i dostosowanego do współczesnych realiów gospodarczych. Warto w tym miejscu wspomnieć, iż owo dostosowanie do realiów gospodarczych powinno brać pod uwagę zachwianie stabilności międzynarodowej z uwagi na postępujące po sobie kryzysy i tym samym nawiązywać mocniej niż dotychczas do kluczowej w dzisiejszych czasach zasady pewności prawnej.
Bibliografia
Antkiewicz, S. (2019). Opodatkowanie dochodów z kapitałów pieniężnych w Polsce – ewolucja i perspektywy, Przestrzeń, Ekonomia, Społeczeństwo, 16/II, s. 41–55, https://doi.org/10.23830/16_II_2019_4155.
Antonów, D. (2024). Wykładnia unijnego prawa podatkowego jako instrument zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego w świetle orzecznictwa TSUE. Kwartalnik Prawa Podatkowego, 2, s. 31–49, https://doi.org/10.18778/1509-877X.2024.02.02.
Bałaban, A. (2024). Metody badawcze w naukach prawnych – bieżące refleksje, Przegląd Prawa Konstytucyjnego, 4, s. 117–127, https://doi.org/10.15804/ppk.2024.04.09S.
Boyer, A. (2020). La galaxie « contribution sociale généralisée » Introduction au droit fiscal. W: Introduction au droit fiscal (s. 97–105), A. Boyer (ed.). Paris: Ellipses.
Devereux, M.P., Loretz, S. (2013). What do we know about corporate tax competition?, National Tax Journal, 66(3), s. 745–774.
Działo, J. (2015). Tax competition or tax coordination? What is better for the European Union?, Comparative Economic Research, 18(2), s. 25–42, https://doi.org/10.1515/cer-2015-0011.
Gajewski, D. (2014), Polityka podatkowa państw członkowskich Unii Europejskiej w świetle polityki publicznej, Studia z Polityki Publicznej, 1 (3(3), s. 83–93, https://doi.org/10.33119/KSzPP.2014.3.5.
Gajewski, D., Joński, K. (2021). 30 lat podatku dochodowego od osób fizycznych w Polsce a sądownictwo administracyjne: perspektywa ekonomiczna, BISP, 8(300), s. 4–10, https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.2392.
Gałędek, M. (2022). Remarks on the Methodology of Comparative Legal Research in the Context of the History of Law in Poland, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica, 99, s. 65–81, https://doi.org/10.18778/0208-6069.99.05.
Gil Cruz, E.M. (2025). Towards a European Union Federal Tax System: Legal and Fiscal Perspective. An International Comparison, Review of European and Comparative Law, 62(3), s. 197–221, https://doi.org/10.31743/recl.18915.
Glumińska-Pawlic, J., (2025). Czy w racjonalnym systemie podatkowym opodatkowanie dochodów wymaga mnożenia ustaw?, BISP, 1(341), s. 5–9, https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.9762.
Gryziak, B. (2023). Harmonizacja a różnorodność systemów podatkowych na przykładzie rozbieżności hybrydowych w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego w VAT, BISP, 9(325), s. 34–39, https://doi.org/10.5604/01.3001.0053.9044.
Heinemann, F. (2021). Corporate tax competition: A meta-analysis, European Journal of Political Economy, 69, 102002, s. 1–14, https://doi.org/10.1016/j.ejpoleco.2021.102002.
Islamli, J.J. (2024). Prospects for harmonisation and convergence of tax systems of the EU countries, Public and Municipal Finance, 59(3), s. 57–65, https://doi.org/10.26642/pbo-2024-3(59)-57-65.
Lasiński-Sulecki, K., Morawski, W., Prejs, E. (2022). General principles of law and taxation, Review of European and Comparative Law, 48(1), s. 85–101, https://doi.org/10.31743/recl.12438.
Le Clainche, M., Avec le concours de Bin, F., Broussolle, Y. et Terrasse, Y. (2017). Repères sur la gestion et les finances publiques En Septembre 2017, Gestion & Finances Publiques, 6(6), s. 116–125, https://doi.org/10.3166/gfp.2017.00132.
Mariański, M. (2024). The application of the public order clause on the financial market – as one of the elements for building sustainable finance in a comparative perspective, Białostockie Studia Prawnicze, 1(29), s. 161–173, https://doi.org/10.15290/bsp.2024.29.01.10.
Mariański, M., Radvan, M. (2024). Tax amendments in times of crises in Poland and Czech Republic. Selected legal aspects, Studia Prawnoustrojowe, 64, s. 203–216, https://doi.org/10.31648/sp.9645.
Modzelewski, W. (2023). Stan legislacji dotyczącej podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego z perspektywy minionego trzydziestolecia – próba oceny i wnioski na przyszłość, BISP, 8(324), s. 27–31, https://doi.org/10.5604/01.3001.0053.8580.
Modzelewski, W., Słomka, M., Bielawny, J., Radzikowski, K., Safian, W., Szymocha, M., Wojciechowski, M., Zagórski, M., Zyśk, P. (2026). Art. 16. W: Komentarz do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 16). W. Modzelewski, J. Bielawny, M. Słomka (red.). Warszawa: C.H. Beck.
Oręziak, L. (2020). The Evolution of the Process of the Harmonization of Value Added Tax (VAT) Within the European Union, Studia Europejskie – Studies in European Affairs, 4, s. 93–108, https://doi.org/10.33067/SE.4.2020.5
Overesch, M., Rincke, J. (2011). What drives corporate tax rates down? A reassessment of globalization, tax competition, and dynamic adjustment to shocks, Scandinavian Journal of Economics, 113(3), s. 579–602.
Pellas, J.-R. (2021). L’économie numérique à l’épreuve du Code général des impôts, Revue française de finances publiques, 154(2), s. 181–193, https://doi.org/10.3917/rffp.154.0181.
Perrin, A. (2019). Le bitcoin et le droit: problématiques de qualification, enjeux de régulation, Gestion & Finances Publiques, 1(1), s. 84–93, https://doi.org/10.3166/gfp.2019.00014.
Russel, P. (2013). Harmonizacja podatku dochodowego od osób prawnych w Unii Europejskiej. W: Wiedza i bogactwo narodów. Kapitał ludzki, globalizacja i regulacja w skali światowej (s. 77–86), R. Bartkowiak, P. Wachowiak (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH.
Słomka, M. (2021). Opodatkowanie akcji w ramach programu motywacyjnego, Doradztwo Podatkowe, 4, s. 65–67.
Sobiecki, G., Szwed-Ziemichód, M. (2019). Wykorzystanie technologii blockchain do eliminacji wybranych problemów systemu podatkowego, Analizy i Studia CASP, 7(1), s. 3–33, https://doi.org/10.33119/ASCASP.2019.1.1.
Starzyk, D. (2026). Skutki podatkowe w PIT wypłaty zysków z jednoosobowej działalności gospodarczej po jej przekształceniu w spółkę z o.o., Monitor Podatkowy, 1, s. 6–7.
Wiatrowski, R. (2024). Przyszłość opodatkowania podatkami dochodowymi gospodarki cyfrowej, Analizy i Studia CASP, 18(2), s. 1–8, https://doi.org/10.33119/ASCASP.2024.2.1.
Zdunek, A. (2016). Skonsolidowana podstawa opodatkowania jako wstęp do pełnej harmonizacji podatku od dochodów przedsiębiorstw w Unii Europejskiej, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Sectio H Oeconomia, 50(1), s. 441–448.
Zemmour, M. (2015). Exonérations, exemptions et dépenses fiscales: quels coûts pour la protection sociale?, La Revue de l’Ires, 87(4), s. 3–34, https://doi.org/10.3917/rdli.087.0003.
Zodrow, G.R. (2010). Capital mobility and capital tax competition, National Tax Journal, 63(4), s. 865–902.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy zachowują autorskie prawa majątkowe do swoich utworów oraz udzielają czasopismu prawa pierwszej publikacji. Jednocześnie artykuły są udostępniane na warunkach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC 4.0), która zezwala osobom trzecim na ich rozpowszechnianie do celów niekomercyjnych, pod warunkiem wskazania autorstwa oraz informacji o pierwszej publikacji w niniejszym czasopiśmie.
