Od automatyzacji do współpracy – przezwyciężanie obaw związanych ze sztuczną inteligencją i propozycja integracji generatywnej AI w zarządzaniu z perspektywy oburęczności cyfrowej

Abstrakt

Dynamiczny rozwój generatywnej sztucznej inteligencji (GenAI) stał się istotnym czynnikiem zakłócającym procesy zarządzania organizacjami, podważając tradycyjne role zawodowe i wywołując szerokie obawy związane z wypieraniem pracowników z rynku pracy. W artykule przeanalizowano dualny charakter GenAI – zarówno jako zagrożenia, jak i źródła strategicznych możliwości – przez pryzmat oburęczności cyfrowej, koncepcji wywodzącej się z klasycznej teorii oburęczności organizacyjnej. Podczas gdy wczesne zastosowania sztucznej inteligencji koncentrowały się głównie na zadaniach rutynowych i podatnych na automatyzację, GenAI wprowadza nowe możliwości dzięki zdolności do realizacji zadań kreatywnych przy wykorzystaniu kompetencji miękkich, które dotychczas były domeną człowieka. Zamiast postrzegać tę zmianę jako grę o sumie zerowej, prowadzącą do zastępowania pracy ludzkiej przez technologie, w artykule zaproponowano model współpracy oparty na równoważeniu kompetencji człowieka i efektywności algorytmów w celu tworzenia nowych synergii. Przeanalizowano również krótko-, średnio- i długoterminowe skutki wdrażania GenAI dla poziomu zatrudnienia. Wnioski wskazują, że choć krótkookresowe zakłócenia mogą prowadzić do wzrostu bezrobocia, długookresowe modele współpracy człowieka i AI sprzyjają zachowaniu miejsc pracy o wysokiej wartości oraz tworzeniu nowych stanowisk opartych na innowacjach. Wkład artykułu ma przede wszystkim charakter teoretyczny i zmierza do wypełnienia luki badawczej poprzez zaproponowanie ram koncepcyjnych dla przyszłych badań empirycznych. Koncepcja oburęczności cyfrowej stanowi podstawę bardziej efektywnych strategii integracji sztucznej inteligencji, wspierając zarówno wdrażanie nowych technologii, jak i zarządzanie zmianą w organizacjach przechodzących transformację w kierunku Przemysłu 5.0.