Model dojrzałości ochrony know-how w praktyce MŚP: studium przypadków z projektu „Żagle Biznesu SGH”
Article Sidebar
-
ochrona wiedzy, know-how, sektor MŚP, zarządzanie wiedzą, dojrzałość organizacyjna
Abstrakt
Artykuł podejmuje problematykę ochrony know-how w sektorze MŚP, wskazując na istotną lukę między rozwiązaniami formalnymi a faktyczną praktyką organizacyjną. W gospodarce opartej na wiedzy zdolność do zabezpieczenia zasobów niematerialnych stanowi kluczowy czynnik przewagi konkurencyjnej, jednak w wielu przedsiębiorstwach pozostaje marginalizowana i traktowana jako koszt operacyjny. Celem artykułu jest wielowymiarowa diagnoza stopnia ustrukturyzowania systemów ochrony wiedzy oraz identyfikacja dysproporcji w stosowaniu poszczególnych mechanizmów zabezpieczających. Badanie empiryczne objęło 37 przedsiębiorstw uczestniczących w projekcie „Żagle Biznesu SGH” w latach 2021–2024. Analizę przeprowadzono, opierając się na autorskim, pięciowarstwowym modelu ochrony, integrującym wymiary: poznawczy, strategiczny, zasobowy, procesowy oraz sygnalizacyjny. Weryfikacja hipotez badawczych wykazała dominację instrumentów prawnych (np. umów NDA) nad rozwiązaniami organizacyjnymi (H1), a także istotne zróżnicowanie poziomu ochrony uzależnione od czynników zarządczych (H3). Wyniki badań wskazują na niski poziom świadomości ryzyka, niespójność kontroli dostępu oraz niedostatki w retencji wiedzy. Wnioski wskazują na konieczność ścisłej integracji rozwiązań prawnych z procedurami kontroli dostępu oraz systemowej kodyfikacji wiedzy krytycznej.
Full Text
Bibliografia
Barney J. B. [1991], Firm Resources and Sustained Competitive Advantage, Journal of Management, vol. 17 (1), s. 99–120.
Connelly B. L., Certo S. T., Ireland R. D., Reutzel C. R. [2011], Signaling Theory: A Review and Assessment, Journal of Management, vol. 37 (1), s. 39–67.
Kogut B., Zander U. [1992], Knowledge of the Firm, Combinative Capabilities, and the Replication of Technology, Organization Science, vol. 3 (3), s. 383–397.
Nonaka I. [1994], A Dynamic Theory of Organizational Knowledge Creation, Organization Science, vol. 5 (1), s. 14–37.
Peteraf M. A. [1993], The Cornerstones of Competitive Advantage: A Resource-Based View, Strategic Management Journal, vol. 14 (3), s. 179–191.
Schwenk C. R. [1984], Cognitive Simplification Processes in Strategic Decision-Making, Strategic Management Journal, vol. 5 (2), s. 111–128.
Spender J.‑C. [1996], Making Knowledge the Basis of a Dynamic Theory of the Firm, Strategic Management Journal, vol. 17 (S2), s. 45–62.
Teece D. J., Pisano G., Shuen A. [1997], Dynamic Capabilities and Strategic Management, Strategic Management Journal, vol. 18 (7), s. 509–533.
Wernerfelt B. [1984], A Resource-Based View of the Firm, Strategic Management Journal, vol. 5 (2), s. 171–180.
Zander U., Kogut B. [1995], Knowledge and the Speed of the Transfer and Imitation of Organizational Capabilities: An Empirical Test, Organization Science, vol. 6 (1), s. 76–92.
Autor
Prawa autorskie (c) 2026 Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autor (Autorzy) artykułu oświadcza, że przesłane opracowanie nie narusza praw autorskich osób trzecich. Wyraża zgodę na poddanie artykułu procedurze recenzji oraz dokonanie zmian redakcyjnych. Przenosi nieodpłatnie na Oficynę Wydawniczą SGH autorskie prawa majątkowe do utworu na polach eksploatacji wymienionych w art. 50 Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych – pod warunkiem, że praca została zaakceptowana do publikacji i opublikowana.
Oficyna Wydawnicza SGH posiada autorskie prawa majątkowe do wszystkich treści czasopisma. Zamieszczenie tekstu artykuły w repozytorium, na stronie domowej autora lub na innej stronie jest dozwolone o ile nie wiąże się z pozyskiwaniem korzyści majątkowych, a tekst wyposażony będzie w informacje źródłowe (w tym również tytuł, rok, numer i adres internetowy czasopisma).
Osoby zainteresowane komercyjnym wykorzystaniem zawartości czasopisma proszone są o kontakt z Redakcją.