Pasek boczny artykułu

Pobieranie
PDF EPUB

Treść głównego artykułu

Abstrakt

Artykuł ma charakter przeglądowo-analityczny i podejmuje problematykę konceptualizacji oraz instytucjonalizacji mechanizmów rozliczalności w systemie ochrony zdrowia publicznego, ujmowanych jako kluczowy element  współczesnego paradygmatu public governance, ze szczególnym uwzględnieniem funkcjonowania polskiego systemu ochrony zdrowia. Celem opracowania jest ukazanie rozliczalności jako złożonej kategorii analityczno-normatywnej determinującej proces alokacji, wykorzystania i ewaluacji środków publicznych w realizacji celów zdrowotnych w Polsce na tle innych krajów. W oparciu o krytyczną analizę literatury przedmiotu oraz dokumentów strategicznych OECD i WHO zaprezentowano złożoność zjawiska, tzw. paradoksu współdzielonej odpowiedzialności w kontekście zintegrowanych polityk zdrowotnych. Przeprowadzona analiza wskazuje na występowanie deficytów rozliczalności szczególnie widocznych w polskim systemie ochrony zdrowia, które przejawiają się rozproszeniem kompetencyjnym, dominacją mechanizmów formalno-proceduralnych nad wynikowymi oraz ograniczoną przejrzystością relacji między różnymi poziomami zarządzania. W artykule przedstawiono również wybrane dane dotyczące funkcjonowania systemu ochrony zdrowia w Polsce, które odnoszą się m.in. do finansowania ochrony zdrowia, zasobów kadrowych, poziomu wydatków prywatnych oraz mechanizmów ewaluacji polityk zdrowotnych na tle państw OECD. Podkreślono konieczność implementacji ram analitycznych zintegrowanej  rozliczalności zdrowotnej obejmującego cztery zasadnicze wymiary, tj.: polityczny, administracyjny, profesjonalny i społeczny. Wdrożenie takich ram stanowi warunek zwiększenia legitymizacji działań publicznych, poprawy efektywności zarządzania zasobami oraz odbudowy zaufania społecznego do instytucji funkcjonujących w sektorze zdrowia.

Słowa kluczowe

rozliczalność, zdrowie publiczne, polityka zdrowotna, odpowiedzialność instytucjonalna accountability, public health, health policy, institutional responsibility

Szczegóły artykułu

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Natalia Habik-Tatarowska, Paulina Szumilas, Zuzanna Habik

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Czasopismo „Studia z Polityki Publicznej/Public Policy Studies” zapewnia dostęp do treści artykułów w trybie otwartego dostępu (Open Access) na zasadach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe (CC BY 4.0).

Licencja CC-BY

Więcej informacji: Polityka Open Access czasopisma "Studia z Polityki Publicznej/Public Policy Studies"

Jak cytować
Habik-Tatarowska, N., Szumilas, P. i Habik, Z. (2026) „Rozliczalność i zarządzanie w ochronie zdrowia publicznego: odpowiedzialność za efekty działań zdrowotnych”, Studia z Polityki Publicznej, 13(3(51), s. 7–27. doi: 10.33119/KSzPP/2026.3.1.
Pobierz cytowania
Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
BibTeX

Metrics

Referencje

  1. Ansell, C., Torfing, J. (2016). Public Governance as Co-Creation: A Strategy for Revitalizing the Public Sector and Rejuvenating Democracy. Cambridge: Cambridge University Press.
  2. Bevan, G., Hood, C. (2006). What’s Measured Is What Matters: Targets and Gaming in the English Public Health Care System, Public Administration, 84 (3): 517–538.
  3. Bevir, M. (2013). A Theory of Governance. University of California Press.
  4. Busse, R., Klazinga, N., Panteli, D., Quentin, W. (2019). Improving Healthcare Quality in Europe:
  5. Characteristics, Effectiveness and Implementation of Different Strategies. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe.
  6. Bovens, M. (2007). Analysing and Assessing Accountability: A Conceptual Framework, European Law Journal, 13 (4): 447–468.
  7. Bovens, M., Goodin, R. E., Schillemans, T. (2014). The Oxford Handbook of Public Accountability. Oxford: Oxford University Press.
  8. Canadian Institute for Health Information. (2013). Health System Performance in Canada: Progress report. CIHI.
  9. Canadian Institute for Health Information. (2023). How Canada Compares: Results from the OECD Health Statistics 2023. CIHI.
  10. Gałązka-Sobotka, M., Frączkiewicz-Wronka, A., Szetela, B. (2021). Governance i odpowiedzialność w systemie zdrowia publicznego w Polsce, Zdrowie Publiczne i Zarządzanie, 19 (1): 7–19.
  11. Greer, S. L., King, E. J., da Fonseca, E. M., Peralta-Santos, A. (2022). Coronavirus Politics: The Comparative Politics and Policy of COVID-19. Ann Arbor: University of Michigan Press.
  12. Greer, S. L., Wismar, M., Figueras, J. (2016). Strengthening Health System Governance: Better Policies, Stronger Performance. WHO Regional Office for Europe.
  13. Klazinga, N., Fischer, C., Asbroek, A. (2011). Health Services Research Related to Performance Indicators and Benchmarking in Europe, Journal of Health Services Research and Policy, 16 (2): 38–47.
  14. Koppell, J. G. S. (2005). Pathologies of Accountability: ICANN and the Challenge of “Multiple Accountabilities Disorder”, Public Administration Review, 65 (1): 94–108.
  15. OECD. (2020). Public Governance and Health Systems: Towards Better Accountability. Paris: OECD Publishing.
  16. OECD. (2021). Building Resilience to Future Shocks through Good Governance. Paris: OECD Publishing.
  17. OECD. (2025). Health at a Glance 2025: Country Note – Poland. Paris: OECD Publishing.
  18. Smith, P. C., Mossialos, E., Papanicolas, I., Leatherman, S. (2009). Performance Measurement for Health System Improvement: Experiences, Challenges and Prospects. Cambridge: Cambridge University Press.
  19. World Health Organization. (2022). Strengthening Governance for Health Equity. WHO.
  20. World Health Organization. (2024). Poland: Health System Summary 2024. European Observatory on Health Systems and Policies.