Pasek boczny artykułu

Pobieranie
PDF EPUB

Treść głównego artykułu

Abstrakt

Przedmiotem artykułu jest funkcjonalność mechanizmu rozliczalności wprowadzonego do gmin w Polsce w 2018 r. Mechanizm ten składa się z corocznego raportu i debaty o stanie gminy, która kończy się głosowaniem nad udzieleniem wotum zaufania organowi wykonawczemu.
Praca opiera się na studiach przypadku działania tego mechanizmu w czternastu gminach w trakcie jednej kadencji. W rezultacie badań zaobserwowano brak zależności między jakością raportu, przebiegiem debaty a wynikiem głosowania nad wotum zaufania. Autorka stwierdza niską funkcjonalność badanego mechanizmu rozliczalności i rekomenduje jego zmianę.

Słowa kluczowe

rozliczalność raport roczny wotum zaufania gmina wójt accountability annual report vote of confidence municipality mayor

Szczegóły artykułu

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Agnieszka Pawłowska

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Czasopismo „Studia z Polityki Publicznej/Public Policy Studies” zapewnia dostęp do treści artykułów w trybie otwartego dostępu (Open Access) na zasadach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe (CC BY 4.0).

Licencja CC-BY

Więcej informacji: Polityka Open Access czasopisma "Studia z Polityki Publicznej/Public Policy Studies"

Jak cytować
Pawłowska, A. (2026) „Wymiary rozliczalności samorządowego organu wykonawczego”, Studia z Polityki Publicznej, 13(3(51), s. 29–45. doi: 10.33119/KSzPP/2026.3.2.
Pobierz cytowania
Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
BibTeX

Metrics

Referencje

  1. Aleksovska, M., Schillemans, T., Grimmelikhuijsen, S. (2019). Lessons from Five Decades of Experimental and Behavioral Research on Accountability: A Systematic Literature Review, Journal of Behavioral Public Administration, 2 (2): 1–18. https://doi.org/10.30636/jbpa.22.66.
  2. Behn, R. D. (1998). The New Public Management Paradigm and the Search for Democratic Accountability, International Public Management Journal, 1 (2): 131–164. https://doi.org/10.1016/S1096–7494 (99) 80088–9.
  3. Biniasz-Celka, D. (2020). Raport o stanie gminy i debata nad nim w świetle niemieckiej koncepcji demokracji kooperacyjnej, Studia Prawa Publicznego, 3 (31): 99–117. https://doi.org/10.14746/spp.2020.3.31.5.
  4. Bokiej-Karciarz, M., Karciarz, M. (2019). Raport o stanie gminy, powiatu, województwa. Warszawa: Wolters Kluwer.
  5. Bovens, M. (2007). Analysing and Assessing Accountability: A Conceptual Framework, European Law Journal, 13 (4): 447–468. https://doi.org/10.1111/j.1468–0386.2007.00378.x
  6. Bovens, M. (2010). Two Concepts of Accountability: Accountability as a Virtue and as a Mechanism, West European Politics, 33 (5): 946–967. https://doi.org/10.1080/01402382.2010.486119.
  7. Bovens, M., Schillemans, T., Goodin, R. E. (2014). Public Accountability. W: The Oxford Handbook of Public Accountability (1–21), M. Bovens, R. E. Goodin, T. Schillemans (Eds.). Oxford–New York: Oxford University Press.
  8. Bovens, M., Schillemans, T., Hart, P. T. (2008). Does Public Accountability Work? An Assessment Tool, Public Administration, 86 (1): 225–242. https://doi.org/10.1111/j.1467-9299.2008.00716.x.
  9. Brandsma, G. J., Schillemans, T. (2013). The Accountability Cube: Measuring Accountability, Journal of Public Administration Research and Theory, 23 (4): 953–975. https://doi.org/ 10.1093/jopart/mus034.
  10. Bułajewski, S. (2022). A Vote of Confidence for a Commune Head (Mayor, City President) in the Jurisprudence of Administrative Courts, Journal of Modern Science, 49 (2): 350–368. https://doi.org/10.13166/jms/156246.
  11. Busuioc, E. M., Lodge, M. (2016). The Reputational Basis of Public Accountability, Governance, 29 (2): 247–263. https://doi.org/10.1111/gove.12161.
  12. Czepil, B. (2019). Porównywanie rozliczalności władz na poziomie gminnym – Problem pomiaru w świetle doświadczeń z badań w województwie opolskim, Samorząd Terytorialny, (7–8): 170–185.
  13. Dolnicki, B. (2020). Raport o stanie gminy (powiatu, województwa), Gdańskie Studia Prawnicze, 1 (45): 20–34. https://doi.org/10.26881/gsp.2020.1.02.
  14. Fox, J. (2022). Accountability Keywords (No. 11; Accountability Working Paper). Accountability Research Center. https://accountabilityresearch.org/publication/accountabilitykeywords/.
  15. García, M. J. (2016). Council Appointed Mayors in Spain: Effects on Local Democracy, Revista de Estudios de La Administración Local y Autonómica, (6): 70–78. https://doi.org/10.24965/reala.v0i5.10388.
  16. Gnela, J. (2022). Metodyka informowania o budżetach obywatelskich w Raportach o Stanie Gminy za rok 2020 (analiza 41 gmin obszaru Metropolii Górnośląsko-Zagłębiowskiej), Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio K, Politologia, 29 (1): 155–167. https://
  17. doi.org/10.17951/k.2022.29.1.155-%2520167.
  18. Grzeszczak, R. (2011). Odpowiedzialność i rozliczalność władzy wykonawczej, Kontrola Państwowa, (2): 123–138.
  19. Kobielska, K. (2014). Rozliczalność jako zasada dobrego rządzenia. W: Dobre rządzenie w gminach małych. Empiryczny wymiar nowego paradygmatu rozwoju, K. Kobielska, A. Lisowska (red.). Bydgoszcz: Oficyna Wydawnicza Edward Mitek.
  20. Kotarba, B. (2017). Instytucja absolutorium w polskim samorządzie terytorialnym. Regulacje prawne a praktyka, Chorzowskie Studia Polityczne, (13): 197–213.
  21. Krawczyk, R. P. (2016). Absolutorium komunalne – czym być powinno i czym nie jest. W: Zagadnienia prawa konstytucyjnego. Polskie i zagraniczne rozwiązania ustrojowe (225–253), K. Skotnicki, K. Składanowski, A. Michalak (red.). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu
  22. Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/7969-841-7.18.
  23. Langella, C., Anessi‐Pessina, E., Botica Redmayne, N., Sicilia, M. (2023). Financial Reporting Transparency, Citizens’ Understanding, and Public Participation: A Survey Experiment Study. Public Administration, 101 (2): 584–603. https://doi.org/10.1111/padm.12804.
  24. Maatsch, A., Miklin, E. (2021). Representative Democracy in Danger? The Impact of Populist Parties in Government on the Powers and Practices of National Parliaments, Parliamentary Affairs, 74 (4): 761–769. https://doi.org/10.1093/pa/gsab006.
  25. Machelski, Z. (2018). Rozliczalność jako element jakości procesu demokratycznego w systemie instytucjonalnym III Rzeczypospolitej, Przegląd Sejmowy, 144 (1): 61–87.
  26. Messner, M. (2009). The Limits of Accountability, Accounting, Organizations and Society, 34 (8): 918–938. https://doi.org/10.1016/j.aos.2009.07.003.
  27. Mistygacz, M. (2021). Rozliczalność prokuratury – ujęcie instytucjonalne, Przegląd Prawa Konstytucyjnego, 59 (1): 19–38. https://doi.org/10.15804/ppk.2021.01.01.
  28. Mulgan, R. (2003). Holding Power to Account. London: Palgrave Macmillan UK. https://doi.org/10.1057/9781403943835.
  29. Overman, S., Schillemans, T. (2022). Toward a Public Administration Theory of Felt Accountability, Public Administration Review, 82 (1): 12–22. https://doi.org/10.1111/puar.13417.
  30. Overman, S., Schillemans, T., Grimmelikhuijsen, S. (2021). A Validated Measurement for Felt Relational Accountability in the Public Sector: Gauging the Account Holder’s Legitimacy and Expertise, Public Management Review, 23 (12): 1748–1767. https://doi.org/10.1080/14719037.2020.1751254.
  31. Palumbo, A. (2010). Introduction. Political Accountability Reconsidered: Debates, Institutions, Rationale. W: Political Accountability (14–39), R. Bellamy, A. Palumbo (Eds.). London: Ashgate Pub. Co.
  32. Pawłowska, A. (2023). Rozliczalność polityczna w nieskonsolidowanej demokracji. Przykład Polski, Studia Politologiczne, 4/2022 (66): 135–159. https://doi.org/10.33896/SPolit.2022.66.6.
  33. Pawłowska, A., Kotarba, B. (2023). Rozliczalność administracji publicznej. W: Administracja publiczna: Zarys wykładu (349–382), A. Pawłowska, K. Radzik-Maruszak, J. Itrich-Drabarek (red.). Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa.
  34. Romzek, B. S., Dubnick, M. J. (1987). Accountability in the Public Sector: Lessons from the Challenger Tragedy, Public Administration Review, 47 (3): 227–238. https://doi.org/10.2307/97590.
  35. Schedler, A. (1999). Conceptualizing Accountability. W: The Self-Restraining State: Power and Accountability in New Democracies (13–28), A. Schedler, L. Diamond, M. F. Plattner (Eds.). Boulder, Colo.: Lynne Rienner Publ.
  36. Schillemans, T., Aleksovska, M. (2025). Making Nonpunitive Accountability Matter: Exploring Behavioral Effects of Nonpunitive Accountability in a Conjoint Experiment, Public Administration, 103 (2): 392–416. https://doi.org/10.1111/padm.13024.
  37. Sroka, A. (2013). Rozliczalność w przestrzeni ponadnarodowej: Casus Unii Europejskiej, Studia Politologiczne, 27: 165–185.
  38. Sroka, A. (2014). Rozliczalność w badaniach jakości demokracji (na przykładzie Polski i Hiszpanii). Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa.
  39. Steccolini, I. (2004). Is the Annual Report an Accountability Medium? An Empirical Investigation into Italian Local Governments, Financial Accountability & Management, 20 (3): 327–350. https://doi.org/10.1111/j.0267-4424.2004.00389.x.
  40. Sześciło, D., Wilk, B. (2020). Czego dowiedzieliśmy się z raportów o stanie gminy?, https://www.batory.org.pl/wp-content/uploads/2020/05/Czego-dowiedzielismy-sie-z-raportow-o-stanie-gminy.pdf (dostęp: 12.05.2021).
  41. Tommasetti, A., Del Bene, L., Maione, G., Leoni, G. (2020). Environmental Reporting, Accountability and Governance of Local Governments: An Italian Multiple Case Study, African Journal of Business Management, 14 (8): 229–242. https://doi.org/10.5897/AJBM2020.9027.
  42. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym, Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95.
  43. Ustawa z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych, Dz.U. 2018 poz. 130.
  44. Wilk, B. (2020). Raport o stanie JST. Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.
  45. Yusuf, J.‑E., Jordan, M. (2015). Popular Financial Reports: Tools for Transparency, Accountability and Citizen Engagement, The Journal of Government Financial Management, 64 (1): 12–17.