Karty paliwowe i ładowania pojazdów elektrycznych – optymalizacja podatkowa a nadużycie prawa
DOI:
https://doi.org/10.33119/ASCASP.2026.1.2Słowa kluczowe:
podatek od wartości dodanej (VAT), karty paliwowe, karty ładowania, optymalizacja podatkowa, nadużycie prawa, dostawa towarów, usługi finansowe, umowa prowizyjna, orzecznictwo TSUE, JEL: K34Abstrakt
W artykule przeanalizowano kwestię nakładania podatku VAT na karty paliwowe oraz ładowania – pod lupę wzięto podstawy ekonomiczne oraz prawne z punktu widzenia sprawiedliwości podatkowej i możliwego nadużycia prawa. Pytanie brzmi, czy charakter transakcji dokonywanych przy użyciu obu rodzajów kart jest tożsamy. Opierając się na prawodawstwie europejskim i krajowym oraz na orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE (w szczególności sprawy Vega i Digital Charging Solutions), należy stwierdzić, że w przypadku kart paliwowych wymiar podatku zależy od konkretnego modelu biznesowego. Natomiast w przypadku kart ładowania dostawę energii elektrycznej przez pośrednika uznaje się za łańcuch dostaw towarów (aktywów rzeczowych) z uwagi na fikcję prawną umowy prowizyjnej. We wnioskach zwrócono uwagę na cienką granicę między optymalizacją podatkową a obchodzeniem prawa. Aby wypracować skuteczne rozwiązanie problemów, konieczne są harmonizacja prawodawstwa oraz usprawnienie nowoczesnych mechanizmów kontroli, takich jak prowadzenie rejestrów elektronicznych i zautomatyzowana wymiana informacji zgodnie z DAC7.
Bibliografia
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 08.02.1990 r., C-320/88 Shipping and Forwarding Enterprise Safe.
Decyzja Trybunału Sprawiedliwości z dnia 14.12.2000 r., C-110/99 Emsland-Stärke.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 06.02.2003 r., Auto Lease Holland (C-185/01).
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21.02.2006 r., C-255/02 Halifax.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 08.05.2019 r., C-712/17 EN.SA. Srl.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15.05.2019 r., C-235/18 Vega International.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18.03.2021 r., C-48/20 UAB ‚P.’.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 17.10.2023 r., C-60/23, Digital Charging Solutions GmbH.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.03.2022 r., nr 1 Afs 334/2017-208 (Kemwater Prochemie).
Wyrok Sądu Okręgowego w Pradze z dnia 30.03.2022 r., nr 54 Af 19/2019–37.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31.08.2020 r., sygn. akt 9 Afs 171/2020.
Ustawa nr 235/2004 Sb. o podatku od wartości dodanej, z późniejszymi zmianami.
Ustawa nr 280/2009 Sb., kodeks podatkowy, z późniejszymi zmianami.
Ustawa nr 164/2013 Sb. o współpracy międzynarodowej w administracji podatkowej, z późniejszymi zmianami.
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.
Dyrektywa Rady (UE) 2021/514 z dnia 22.03.2021 r. (DAC7).
Czudek, D. (2023). The General Anti-Avoidance Rule in Czech case law [Klauzula ogólna przeciwdziałająca unikaniu opodatkowania w orzecznictwie czeskim], Analizy i Studia CASP, 2(16), s. 19–27.
Czudek, D. (2024). International double taxation treaties from the perspective of exchange of information between tax authorities [Międzynarodowe umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z perspektywy wymiany informacji między organami podatkowymi], Analizy i Studia CASP, 2(18), s. 19–26.
Freedman, J. (2014). Designing a General Anti-Abuse Rule: Striking a Balance [Tworzenie ogólnej klauzuli zakazu nadużywania prawa – poszukiwanie równowagi], Asia-Pacific Tax Bulletin, 20(3).
Karfíková, M. (2018). Taxes as an Instrument of State Functioning [Podatki jako narzędzie funkcjonowania państwa], AUC Iuridica, 1, s. 7–19.
Keen, M., Smith, S. (2006). VAT Fraud and Evasion: What Do We Know and What Can Be Done? [Oszustwa i uchylanie się od podatku VAT. Co wiemy i co można zrobić?], National Tax Journal, 59(4), s. 861–887.
Knapp, V. (1995). Teorie práva. Praga: C.H. Beck.
Kohajda, M. (2010). Zneužití práva v aktuálním českém daňovém právu a judikatuře. W: Aktuální otázky financí a finančního práva z hlediska fiskální a monetární podpory hospodářského růstu v zemích střední a východní Evropy po roce 2010 (s. 302), R. Boháč (red.). Praga: Leges.
Kuneš, Z. (2025). Otázky a odpovědi – Odpočet DPH a princip proporcionality. Účetní a daně.
Lichnovsky, O. et al. (2024). Daňový řád. 5. edycja. Praga: C.H. Beck.
Majerová, I. (2016). The Impact of Some Variables on the VAT Gap in the Member States of the European Union [Wpływ niektórych zmiennych na lukę w podatku VAT w państwach członkowskich Unii Europejskiej], Oeconomia Copernicana, 7(3), s. 339–355, http://dx.doi.org/10.12775/OeC.2016.020.
Moravec, L., Hinke, J., Kaňka, S. (2018). Stanovení mezery DPH – případ České republiky, Politická ekonomie, 66(4), s. 450–472, https://doi.org/10.18267/j.polek.1212.
Novotná, M. (2021). § 75 Způsob výpočtu odpočtu daně v poměrné výši. W: Zákon o dani z přidané hodnoty, M. Novotná, V. Olšanský. I ed. Praga: C. H. Beck, s. 511.
Prebble, J., Prebble, Z. (2010). The Morality of Tax Avoidance [Moralność unikania opodatkowania], Creighton Law Review, 43(3), s. 693–745.
Radvan, M. (2018). Electronic Revenue Registry as a Tool for Fair Tax Payments [Elektroniczny rejestr dochodów jako narzędzie sprzyjające uczciwemu płaceniu podatków]. W: Tax Sovereignty and the Concept of Fiscal Rule-Making in the Countries of Central and Eastern Europe [Suwerenność podatkowa i koncepcja tworzenia norm fiskalnych w krajach Europy Środkowej i Wschodniej], P. Mrkývka, J. Gliniecka, E. Tomášková, A. Rust (eds.). Brno: Uniwersytet Masaryka, s. 333–340.
Radvan, M., Czudek, D., Čejková, T., Liška, M., Lišková, P., Marethová, Z., Nevečeřalová, N. i Škop, M. (2018). Přímé daně a jejich správa v judikatuře. Brno: Masarykova univerzita, Právnická fakulta.
Wan, J. (2010). The Incentive to Declare Taxes and Tax Revenue: The Lottery Receipt Experiment in China [Zachęta do deklarowania podatków i dochodów podatkowych – eksperyment z loterią paragonową w Chinach], Review of Development Economics, 14(3), s. 611–624.
Informacja Generalnej Dyrekcji Finansowej z dnia 17.12.2024 r., nr 81106/24/7100-30116-051722, w sprawie stosowania podatku VAT w obszarze kart paliwowych.
Protokół Komitetu Koordynacyjnego nr 617*, administracja finansowa, 28.02.2024 r.
posiedzenie Komitetu ds. VAT z dnia 28.03.2022 r., prezentacja Grupy ekspertów ds. VAT – VEG.
posiedzenie Komitetu ds. VAT z dnia 21.10.2022 r., dokument roboczy nr 1046.
Komisja ds. VAT (2023). Wytyczne wynikające z posiedzeń Komitetu ds. VAT – sprawa TSUE C-235/18 Vega International: karty paliwowe – kontynuacja. Dokument B – taxud.c.1(2023)11114065–1068 REV, 6.09.2023 r., https://taxation-customs.ec.europa.eu/system/files/2023-11/guidelines-vat-committee-meetings_en.pdf.
Luka VAT w Europie – raport 2025. Luksemburg: Urząd publikacji Unii Europejskiej, https://doi.org/10.2778/7868422.
Informacje o operacji Charon: komunikaty prasowe Generalnej Dyrekcji Finansowej.
Ministerstwo Finansów Republiki Czeskiej, projekt „Loteria paragonowa” – Krajowa loteria paragonowa (www.uctenkovka.cz).
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy zachowują autorskie prawa majątkowe do swoich utworów oraz udzielają czasopismu prawa pierwszej publikacji. Jednocześnie artykuły są udostępniane na warunkach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC 4.0), która zezwala osobom trzecim na ich rozpowszechnianie do celów niekomercyjnych, pod warunkiem wskazania autorstwa oraz informacji o pierwszej publikacji w niniejszym czasopiśmie.
