Usługi taksówek flotowych „czarną dziurą” w podatku dochodowym i VAT. Czy Memorandum z platformami to nowy instrument administracji podatkowej?

Autor

  • Damian Czudek Uniwersytet Masaryka, Wydział Prawa, Katedra Prawa Finansowego i Gospodarki Krajowej
  • Jan Zubik Uniwersytet Masaryka, Wydział Prawa

DOI:

https://doi.org/10.33119/ASCASP.2026.1.4

Słowa kluczowe:

zamawianie przejazdów, model flotowy, uchylanie się od opodatkowania, VAT,, prawo miękkie, DAC7, ViDA, RODO, oszustwo znikającego podatnika, uznany dostawca, JEL: K34

Abstrakt

W artykule przeanalizowano uchylanie się od opodatkowania w czeskim sektorze zamawiania przejazdów w ramach tzw. modelu flotowego, w którym firmy pośredniczące (partnerzy flotowi) pomiędzy platformą (Uber, Bolt) a kierowcami służą do rozproszenia odpowiedzialności za VAT. Autorzy wskazują strukturalne przyczyny nieskuteczności istniejących instrumentów (DAC7, mechanizm nierzetelnego płatnika VAT, nakazy zabezpieczenia) i oceniają Memorandum z października 2025 roku o współpracy między czeską administracją podatkową a Boltem jako instrument prawa miękkiego. W artykule przeanalizowano również ograniczenia w zakresie udostępniania danych zgodnie z RODO na podstawie sprawy nałożenia na przedsiębiorstwo Uber grzywny w wysokości 290 mln EUR przez holenderski organ ochrony danych. Przedstawiono także trajektorię zmian zmierzających ku pakietowi ViDA (2028–2030) oraz pięć propozycji de lege ferenda. Autorzy stwierdzają, że Memorandum w sprawie dobrowolnej współpracy może być zasadnym
instrumentem przejściowym, który wypełni lukę prawną do czasu wejścia w życie zasady uznanego dostawcy, jaką wprowadza ViDA.

Bibliografia

TSUE (2006). Wyrok z dnia 6 lipca 2006 r., połączone sprawy C-439/04 i C-440/04 Axel Kittel i Recolta Recycling SPRL, ECLI:EU:C:2006:446.

TSUE (2017). Wyrok z dnia 20 grudnia 2017 r., sprawa C-434/15 Asociación Professional Elite Taxi, ECLI:EU:C:2017:981.

TSUE (2020). Wyrok z dnia 3 grudnia 2020 r., sprawa C-62/19 Star Taxi App SRL, ECLI:EU:C:2020:980.

TSUE (2025). Wyrok z dnia 10 lipca 2025 r., sprawa C-276/24 KONREO, v.o.s., w charakterze syndyka masy upadłościowej FAU s.r.o. przeciwko Appellate Financial Directorate, ECLI:EU:C:2025:554.

NSS (2017). Wyrok z dnia 1 lutego 2017 r., sprawa nr 6 Afs 160/2016-27.

NSS (2019). Wyrok z dnia 12 czerwca 2019 r., sprawa nr 2 Afs 162/2018-43 (AUTODOPRAVA K & K s.r.o.).

NSS (2022). Wyrok z dnia 24 października 2022 r., sprawa nr 10 Afs 324/2020-104.

NSS (2023). Wyrok z dnia 17 sierpnia 2023 r., sprawa nr 6 Afs 212/2022-71. – Sąd Miejski w Pradze (2025). Wyrok z dnia 28 maja 2025 r., sprawa nr 18 Af 8/2024-72.

NSS (2025). Wyrok z dnia 8 grudnia 2025 r., sprawa nr 22 Ads 168/2025-51 (VELKÁ PECKA s.r.o. – Rohlík.cz). Dostępne pod adresem: https://www.nssoud.cz.

NS (2024a). Postanowienie z dnia 28 lutego 2024 r., sprawa nr 8 Tdo 1197/2023.

NS (2024b). Postanowienie z dnia 28 lutego 2024 r., sprawa nr 8 Tdo 1198/2023.

Sąd Najwyższy Zjednoczonego Królestwa (2021). Uber BV przeciwko Aslam i in. [2021] UKSC 5, 19 lutego 2021 r.

Sąd Najwyższy Zjednoczonego Królestwa (Admin.) (2021). R (United Trade Action Group Ltd) przeciwko Transport for London [2021] EWHC 3290 (Admin.); [2022] 1 WLR 2043, 6 grudnia 2021 r. (Sąd wydzielony: Males LJ i Fraser J.).

Sąd Najwyższy Zjednoczonego Królestwa (2025). D.E.L.T.A. Merseyside Limited i inne przeciwko Uber Britannia Limited [2025] UKSC 31, 29 lipca 2025 r. (Lord Reed, Lord Briggs, Lord Leggatt, Lord Stephens, Lady Simler; Lord Briggs).

Rozporządzenie Rady (UE) 2025/516 z dnia 11 marca 2025 r. (ViDA – VAT in the Digital Age: VAT w epoce cyfrowej), Dz.U. L z 14 kwietnia 2025 r.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO), Dz.U. L 119/1 z 4 maja 2016 r.

Dyrektywa Rady 2021/514/UE z dnia 22 marca 2021 r. (DAC7), Dz.U. L 104 z 25 marca 2021 r.

Ustawa nr 235/2004 Sb. o podatku od wartości dodanej (czeska ustawa o VAT, ZDPH), z późniejszymi zmianami.

Ustawa nr 280/2009 Sb. kodeks podatkowy (daňový řád, DŘ), z późniejszymi zmianami.

Ustawa nr 164/2013 Sb. o współpracy międzynarodowej w administracji podatkowej, z późniejszymi zmianami.

Autoriteit Persoonsgegevens (2024). Grzywna w wysokości 290 mln EUR nałożona na przedsiębiorstwo Uber za przekazywanie danych kierowców do USA, https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl (dostęp: 20.02.2026).

GFŘ (2025). Bolt jako první digitální platforma uzavřela memorandum s Finanční správou ČR o sdílení dat [Bolt staje się pierwszą platformą cyfrową, która zawarła memorandum o wymianie danych z czeską administracją podatkową; komunikat prasowy, 16 października 2025 r.], https://financnisprava.gov.cz

(dostęp: 20.02.2026).

Miasto Praga, czeska administracja podatkowa (2018).

Memorandum on the mutual exchange of information

concerning landlords renting via internet accommodation

platforms (MHMP/GFŘ press release, 2018)

[Memorandum w sprawie wzajemnej wymiany informacji

dotyczących wynajmujących za pośrednictwem

internetowych platform oferujących usługi zakwaterowania

(komunikat prasowy MHMP/GFŘ, 2018 r.),

https://financnisprava.gov.cz/cs/financni-sprava/

media-a-verejnost/tiskove-zpravy-gfr/tiskove-

-zpravy-2018/financni-sprava-uzavrela-s-magistratem

(dostęp: 20.03.2026).

Garz, M., Schneider, A. (2023). Data Sharing and Tax

Enforcement: Evidence from Short-Term Rentals in

Denmark [Udostępnianie danych i egzekwowanie

przepisów podatkowych – dane dotyczące wynajmu

krótkoterminowego w Danii], Regional Science

and Urban Economics, 101, art. 103912, https://doi.

org/10.1016/j.regsciurbeco.2023.103912.

Janovec, M. (2023). Airbnb as an Accommodation Platform

and Tax Aspects [Airbnb jako platforma noclegowa

i aspekty podatkowe], Studia Iuridica Lublinensia,

(5), s. 163–180, https://doi.org/10.17951/

sil.2023.32.5.163-180.

Merkx, M. (2024). Rendering Platforms Liable for VAT

and Import Duties: Desperate Times Call for Desperate

Measures, but What about Proper Checks and Balances?

[Pociągnięcie platform do odpowiedzialności za

VAT i cła przywozowe. Desperackie czasy wymagają

desperackich środków, ale co z saldami i odpowiednią

kontrolą?], EC Tax Review, 33(5), s. 185–196.

Merkx, M. (2025). Making Digital Platforms Accountable

for VAT and Import Duties [Rozliczanie platform

cyfrowych z podatku VAT i ceł przywozowych], Revista

Estudos Institucionais, 11(2), s. 468–493.

Procházka, V., Kupčík, P., Brychta, K. (2022). Definiční

znaky podvodu na DPH v judikatuře Nejvyššího

správního soudu [Określenie cech oszustw związanych

z VAT w orzecznictwie czeskiego Naczelnego

Sądu Administracyjnego], Časopis pro právní vědu

a praxi, 30(1), s. 153–174, https://doi.org/10.5817/

CPVP2022-1-6.

Zechner, L. (2022). Understanding VAT in Three-Party,

Platform-Based Business Models [Zrozumienie

podatku VAT w trójstronnych platformowych modelach

biznesowych], EC Tax Review, 31(4), s. 171–183.

Pobrania

Opublikowane

2026-07-21

Jak cytować

[1]
Czudek, D. i Zubik, J. 2026. Usługi taksówek flotowych „czarną dziurą” w podatku dochodowym i VAT. Czy Memorandum z platformami to nowy instrument administracji podatkowej?. Analizy i Studia CASP. 21, 1 (lip. 2026), 69–84. DOI:https://doi.org/10.33119/ASCASP.2026.1.4.

Numer

Tom 21 Nr 1 (2026): Analizy i Studia CASP

Dział

Artykuły

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Autorzy zachowują autorskie prawa majątkowe do swoich utworów oraz udzielają czasopismu prawa pierwszej publikacji. Jednocześnie artykuły są udostępniane na warunkach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC 4.0), która zezwala osobom trzecim na ich rozpowszechnianie do celów niekomercyjnych, pod warunkiem wskazania autorstwa oraz informacji o pierwszej publikacji w niniejszym czasopiśmie.