Treść głównego artykułu

Abstrakt

Celem artykułu jest przedstawienie problemów związanych z zapewnieniem rozliczalności zadań publicznych realizowanych przez organizacje pozarządowe na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2024 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Autorzy stawiają tezę, zgodnie z którą obecny model rozliczania zadań publicznych realizowanych przez organizacje pozarządowe jest wadliwy i nie pozwala na w pełni przejrzyste oraz rzetelne rozliczenie środków publicznych. Wykorzystując metodę analizy instytucjonalno-prawnej, autorzy identyfikują główne czynniki wpływające na kwestie rozliczalności zadań i bariery
utrudniające ich efektywne rozliczanie. Problem zostanie ujęty zarówno z perspektywy organów władzy publicznej, jak i ze strony społecznej. Omawiana problematyka zostanie
zilustrowana wybranymi przykładami sprawozdań składanych przez organizacje pozarządowe w ramach rządowych programów rozwoju społeczeństwa obywatelskiego.

Słowa kluczowe

rozliczalność sprawozdawczość współpraca administracji z NGO pożytek publiczny organizacje pozarządowe zadania publiczne NGO accountability reporting cooperation between public administration and NGOs public benefit

Szczegóły artykułu

Jak cytować
Szczegielniak, M., Morawski, A. i Kołucki, S. (2026) „Model rozliczalności zadań publicznych realizowanych przez organizacje pozarządowe na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2024 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie”, Studia z Polityki Publicznej, 13(3(51), s. 87–105. doi: 10.33119/KSzPP/2026.3.5.

Metrics

Referencje

  1. KPRM (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów). (2017). Standardy kontroli w administracji rządowej, https://www.gov.pl/web/premier/procedura-i-metodyka-kontroli, (dostęp: 05.03.2026).
  2. KPRM (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów). (2018a). Konsultacje projektów rozporządzeń Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego do ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, https://www.gov.pl/web/pozytek/konsultacje-projektow-rozporzadzen-przewodniczacego-komitetu-do-spraw-pozytku-publicznego-do-ustawy-o-dzialalnosci-pozytku-publicznego-i-o-wolontariacie, (dostęp: 03.03.2026).
  3. KPRM (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów). (2018b). Raport z konsultacji projektów rozporządzeń Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego do ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, https://www.gov.pl/web/pozytek/raport-z-konsultacji-projektow-rozporzadzen-przewodniczacego-komitetu-do-spraw-pozytku-publicznego-do-ustawy-z-dnia-24-kwietnia-2003-r-o-dzialalnosci-pozytku-publicznego-i-o-wolontariacie, (dostęp: 03.03.2026).
  4. KPRM (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów). (2019a). Jak uzupełniać wzory uproszczonych ofert składanych od dnia 1 marca 2019 r.?, https://www.gov.pl/web/pozytek/jak-uzupelniac-wzory-uproszczonych-ofert-skladanych-od-dnia-1-marca-2019-r, (dostęp: 06.03.2026).
  5. KPRM (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów). (2019b). Konsultacje rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu ds. Pożytku Publicznego zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów ofert i ramowych wzorów umów dotyczących realizacji zadań publicznych oraz wzorów sprawozdań z wykonania tych zadań, https://www.gov.pl/web/pozytek/konsultacje-rozporzadzenia-przewodniczacego-komitetu-ds-pozytku-publicznego-zmieniajacego-rozporzadzenie-w-sprawie-wzorow-ofert-i-ramowych-wzorow-umow-dotyczacych-realizacji-zadan-publicznych-oraz-wzorow-sprawozdan-z-wykonania-tych-zadan, (dostęp: 06.03.2026).
  6. KPRM (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów). (2019c). Nowe wzory ofert, umów i sprawozdań nie będą wprowadzone przed 15 listopada 2019 r., https://www.gov.pl/web/pozytek/nowe-wzory-ofert-umow-i-sprawozdan-nie-beda-wprowadzone-przed-15-listopada-2019-r , (dostęp: 06.03.2026).
  7. KPRM (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów). (2020). Sprawozdanie z wykonania ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie za lata 2016 i 2017, https://www.gov.pl/attachment/c51c03f6-0365-4397-a76c-71dfd863a8de, (dostęp: 02.03.2026).
  8. KPRM (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów). (2020)., II tura konsultacji rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu ds. Pożytku Publicznego zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów ofert i ramowych wzorów umów dotyczących realizacji zadań publicznych oraz wzorów sprawozdań z wykonania tych zadań, https://www.gov.pl/web/pozytek/ii-tura-konsultacji-rozporzadzenia-przewodniczacego-komitetu-ds-pozytku-publicznego-zmieniajacego-rozporzadzenie-w-sprawie-wzorow-ofert-i-ramowych-wzorow-umow-dotyczacych-realizacji-zadan-publicznych-oraz-wzorow-sprawozdan-z-wykonania-tych-zadan1, (dostęp: 09.03.2026).
  9. KPRM (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów). (2024). Prekonsultacje rozporządzeń, https://www.gov.pl/web/pozytek/prekonsultacje-rozporzadzen, (dostęp: 10.03.2026).
  10. KPRM (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów). (2025a). Zmiana na stanowisku Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego, https://www.gov.pl/web/pozytek/zmiana-na-stanowisku-przewodniczacego-komitetu-do-spraw-pozytku-publicznego, (dostęp: 10.03.2026).
  11. KPRM (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów). (2025b). Rozpoczęły się konsultacje publiczne projektu ustawy o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawy o grach hazardowych, https://www.gov.pl/web/pozytek/rozpoczely-sie-konsultacje-publiczne-projektu-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-dzialalnosci-pozytku-publicznego-i-o-wolontariacie-oraz-ustawy-o-grach-hazardowych , (dostęp: 10.03.2026)
  12. KPRM (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów). (2025c). Konsultacje publiczne nowego rozporządzenia, https://www.gov.pl/web/pozytek/konsultacje-publiczne-nowego-rozporzadzenia , (dostęp: 11.03.2026).
  13. NGO (ngo.pl). (2024). Cykl „Wybory 2023. Co dalej?”, https://publicystyka.ngo.pl/kategoria/po-wyborach , (dostęp: 09.03.2026).
  14. NIK (Najwyższa Izba Kontroli). (2002). Podręcznik kontrolera, https://portal.nik.gov.pl/metodyki-kontroli-i-rozwoju-zawodowego/dokumenty-ogolnodostepne/ podrecznik-kontrolera-nik.html (dostęp 05.03.2026).
  15. NIK (Najwyższa Izba Kontroli). (2019a). Informacja o wynikach kontroli realizacja zadań zlecanych przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych organizacjom pozarządowym, https://www.nik.gov.pl/kontrole/wyniki-kontroli-nik/pobierz,kps~p_19_042_202001222202261579726946~01,typ,k.pdf, (dostęp 07.03.2026).
  16. NIK (Najwyższa Izba Kontroli). (2019b). Wystąpienie pokontrolne P/19/001 Wykonanie budżetu państwa w 2018 r. w części 20 – Gospodarka, https://www.nik.gov.pl/kontrole/wyniki-kontroli-nik/pobierz,lwr~p_19_001_201903071408301551964110~id0~01,typ,kj.pdf , (dostęp 07.03.2026).
  17. NIK (Najwyższa Izba Kontroli). (2021). Wystąpienie pokontrolne I/21//001 Realizacja konkursu „Po pierwsze rodzina!” przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej oraz wybrane organizacje pozarządowe, https://www.nik.gov.pl/kontrole/wyniki-kontroli-nik/pobierz,kps~i_21_001_202111231233441637667224~id9~02,typ,kj.pdf , (dostęp 07.03.2026).
  18. NIK (Najwyższa Izba Kontroli). (2023). Wystąpienie pokontrolne Najwyższej Izby Kontroli nr D/23/505 – Udzielanie, wykorzystanie i rozliczanie środków wsparcia finansowego z wybranych programów realizowanych przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, https://www.nik.gov.pl/kontrole/wyniki-kontroli-nik/pobierz,lwr~d_23_505_202305180904321684393472~id2~01,typ,kj.pdf , (dostęp: 07.03.2026).
  19. NIK (Najwyższa Izba Kontroli). (2025). Wystąpienie pokontrolne P/25/001 Wykonanie budżetu państwa w 2024 r. w części 16 – Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, https://www.nik.gov.pl/plik/id,31010.pdf , (dostęp: 07.03.2026).
  20. NIW (Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego). (2023). Roczne sprawozdania z działalności Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego za rok 2022, https://niw.gov.pl/wp-content/uploads/2024/01/Sprawozdanie_z-dzialalnosci_NIW_2022.pdf , (dostęp: 07.03.2026).
  21. PIS (Prawo i Sprawiedliwość). (2014). Program Prawa i Sprawiedliwości 2014, https://app.isppan.waw.pl/wp-content/uploads/2024/04/1.72.14.2.pdf, (dostęp: 03.03.2026).
  22. RCL (Rządowe Centrum Legislacji). (2024). Projekt rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego w sprawie wzorów ofert i ramowych wzorów umów dotyczących realizacji zadań publicznych oraz wzorów sprawozdań z wykonania tych zadań, https://legislacja.gov.pl/projekt/12388952, (dostęp: 10.03.2026).
  23. Rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego z dnia 8 listopada 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków uzyskiwania dofinansowania realizacji zadań z zakresu wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, trybu składania wniosków oraz przekazywania środków z Funduszu Wspierania Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, Dz. U. z 2018 r. poz. 2149.
  24. Rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego z dnia 11 grudnia 2025 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wzorów ofert i ramowych wzorów umów dotyczących realizacji zadań publicznych oraz wzorów sprawozdań z wykonania tych zadań, Dz. U. z 2025 r. poz. 1789.
  25. Sprawozdanie z realizacji zadania do umowy 32/PROO/1a/2024.
  26. UN Habitat (Program Narodów Zjednoczonych ds. Osiedli Ludzkich). (2017). 1.1. What is Results-Based Management?, https://unhabitat.org/results-based-management/1-1-what-is-results-based-management, (dostęp: 04.03.2026).
  27. Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, Dz. U. z 2003 r. nr 96 poz. 873.
  28. Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, Dz. U. z 2005 r. nr 14 poz. 114.
  29. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Dz.U. z 2025 r. poz. 1483.
  30. Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej, Dz. U. z 2026 r. poz. 158.
  31. Ustawa z dnia 15 września 2017 r. o Narodowym Instytucie Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, Dz. U. z 2017 r. poz. 1909.