Oszczędzanie i inwestowanie Polaków w warunkach niepewności geopolitycznej
DOI:
https://doi.org/10.33119/SIP.2026.208.5Słowa kluczowe:
gospodarstwo domowe, strategie finansowe, oszczędzanie, inwestowanie, niepewność geopolitycznaAbstrakt
W warunkach rosnącej niepewności gospodarczej oraz dynamicznych zmian rynkowych znaczenie racjonalnych decyzji finansowych gospodarstw domowych systematycznie wzrasta. Analiza postaw wobec oszczędzania i inwestowania staje się kluczowa dla zrozumienia kondycji ekonomicznej społeczeństwa oraz jego odporności na wstrząsy zewnętrzne. Celem artykułu było przedstawienie i ocena zmian w dynamice oszczędzania oraz inwestowania gospodarstw domowych w Polsce w związku
z niepewnością geopolityczną spowodowaną pandemią COVID-19 oraz agresją Rosji na Ukrainę. W badaniu zastosowano analizę danych wtórnych, w tym raporty instytucji finansowych oraz dane statystyczne GUS i Eurostatu z lat 2020–2024. Zakres czasowy pozwolił uwzględnić wpływ pandemii COVID-19 oraz agresji Rosji na Ukrainę na decyzje finansowe Polaków. Wyniki wskazują, że pandemia spowodowała przejściowy wzrost oszczędności wynikający z ograniczonej konsumpcji i motywu
przezornościowego, po czym nastąpił ich spadek wraz z powrotem aktywności gospodarczej. Z kolei obniżenie poziomu inwestycji po 2021 roku wiązało się ze wzrostem niepewności ekonomicznej wywołanej agresją Rosji na Ukrainę. Kluczowym problemem pozostaje brak praktycznie ukierunkowanej edukacji finansowej, co prowadzi do niedostatecznej wiedzy i umiejętności niezbędnych do podejmowania odpowiedzialnych decyzji inwestycyjnych.
Downloads
Bibliografia
Wydawnictwa zwarte
Deaton, A. (1992). Understanding Consumption. Oxford: Oxford University Press.
Dębosz, K. (2023). Inwestycje alternatywne na przykładzie samochodów zabytkowych. W:Finanse (s. 25–37), D. Hadro, P. Prędkiewicz (red.). Wrocław: Wroclaw University of Economics and Business. DOI: 10.15611/2023.07.9.02.
Friedman, M. (1957). A Theory of the Consumption Function. New Jersey: Princeton University Press.
Gąsiorowska, A. (2014). Psychologiczne znaczenie pieniędzy: Dlaczego pieniądze wywołują koncentrację na sobie? Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Gola, J., Smyczek, S. (red.). (2019). Zachowania finansowe gospodarstw domowych. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.
Kłopocka, A. (2022). Gospodarstwa domowe jako uczestnicy rynku usług finansowych. W: Finanse osobiste (s. 29–42), K. Waliszewski (red.). Warszawa: Polska Akademia Nauk.
Kubiczek, J. (2023). Zmiany zachowań finansowych Polaków w warunkach kryzysu pandemicznego COVID-19, rozprawa doktorska. Katowice: Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach.
Rybicki, J. (2024). Zachowania oszczędnościowe oraz inwestycyjne studentów poznańskich uczelni wyższych. W: Analizy i badania rynku. Z prac studentów i doktorantów (s. 128–142). Poznań: Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu.
Solarz, J. K., Trzaskowska-Dmoch, A., Waliszewski, K. (2024). Pokoleniowe finanse osobiste. Zarządzanie ryzykiem finansowym w pełnym cyklu życia jednostki. Warszawa: edu-libri.
Trębska, J. (2024). Postawy Polaków wobec oszczędzania. Informacja Sygnalna z badań Instytutu Finansów nr 3/2024. Warszawa: Instytut Finansów.
Warchlewska, A. (2025). Determinanty zachowań finansowych konsumentów. Ujęcie pokoleniowe. Poznań: Wydawnictwo UE w Poznaniu.
Artykuły naukowe
Bartosiak, J. (2024). Świadomość finansowa młodych Polaków, Ekonomia Międzynarodowa, 45, s. 22–46. DOI: 10.18778/2082-4440.45.02.
Białowąs, S. (2014). Hierarchia motywów oszczędzania, Handel Wewnętrzny, 1 (348), s. 197–209.
Frączek, B. (2012). Analiza czynników wpływających na oszczędzanie i inwestowanie gospodarstw domowych, Studia Ekonomiczne. Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, 122, s. 87–98.
Jurecka, P. (2025). Wydatki młodych dorosłych w Polsce − struktura i determinanty, Academic Review of Business and Economics, 8, s. 60–78. DOI: 10.22367/arbe.2025.08.04.
Keynes, J. M. (1937). The General Theory of Employment, The Quarterly Journal of Economics, 51 (2), s. 209–223. DOI: 10.2307/1882087.
Krasucka, M. (2013). Hierarchia motywów i form oszczędzania wśród gospodarstw domowych Opolszczyzny, Nauki o Finansach, 1 (14), s. 163–177.
Krupa, D., Walczak, D., Chojnacka, E. (2013). Preferencje w zakresie form alokacji oszczędności gospodarstw domowych w Polsce, Copernican Journal of Finance & Accounting, 1 (1), s. 111–122. DOI: 10.12775/CJFA.2012.008.
Kuflewska, W., Juszczuk, K. (2022). Skłonność gospodarstw domowych z województwa lubelskiego do oszczędzania i inwestowania, Progress, 11, s. 147–162. DOI: 10.26881/prog.2022.11.12.
Majewska-Bielecka, D. (2014). Inwestowanie jako element zarządzania finansami osobistymi, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 802, s. 453–459.
Modigliani, F., Brumberg, R. (1954). Utility Analysis and the Consumption Function: An Interpretation of Cross-Section Data, Post-Keynesian Economics, 1, s. 388–436.
Rasztabiga, W. (2026). Możliwości w zakresie krótko- i długoterminowych form oszczędzania oraz preferencje Polaków w ich wyborze, Academic Review of Business and Economics, 9, s. 1–24.
Suska, M. (2023). Edukacja finansowa w Polsce na tle rozwiązań europejskich, Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów SGH, 192, s. 47–66.
Waliszewski, K. (2010). Zarządzanie finansami osobistymi w Polsce, Zeszyty Naukowe/Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, 143, s. 217–229.
Waszczeniuk, M. (2021). Generacji Z sposoby na inwestowanie, Tutoring Gedanensis, 6 (2), artykuł 2. DOI: 10.26881/tutg.2021.2.10.
Zalewska, A. M., Zienkiewicz, T. (2023). Dylematy inwestowania w nieruchomości w Polsce w kontekście zarządzania finansami osobistymi, Journal of Modern Science, 5, s. 318–337.
Zdanowska, M. (2012). Świadomość finansowa w Polsce, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Współczesne Problemy Ekonomiczne. Globalizacja. Liberalizacja, 5, s. 213–225.
Żebrowska, J., Lizińska, J. (2025). Zachowania oszczędnościowe i inwestycyjne pokolenia Y w Polsce – analiza empiryczna, Akademia Zarządzania, 9 (1), s. 37–58. DOI: 10.24427/az-2025-0002.
Materiały internetowe
Eurostat (2025). Principaux indicateurs – Données trimestrielles [Dataset], https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/product/page/NASQ_10_KI.
OECD (2023). Household savings, https://www.oecd.org/en/data/indicators/household-savings.html (dostęp: data).
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
