„Bezkapitałowe” spółki kapitałowe a rozwój przedsiębiorczości: wybrane aspekty prawno-ekonomiczne z odniesieniem do praktyki gospodarczej prostej spółki akcyjnej: uwagi krytyczne

Autor

  • Magdalena Walczak Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
  • Renata Małkowska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

DOI:

https://doi.org/10.33119/SIP.2025.205.4

Słowa kluczowe:

spółki kapitałowe, kapitał zakadowy, konkurencja, liberalizacja prawa spółek handlowych, przedsiębiorczość

Abstrakt

W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytanie czy wprowadzenie nowego typu spółki kapitałowej do polskiego prawodawstwa – prostej spółki akcyjnej - było spowodowane rzeczywistą presją ze strony rynku. Autorki dokonują prezentacji rozważań nad istotą przedsiębiorczości i wskazują na zidentyfikowane na podstawie badań literaturowych immanentne znaczenie ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka związanego z podjętą działalnością gospodarczą. Przyjąwszy optykę postrzegania przedsiębiorczości w wąskim znaczeniu autorki konstatują, że prostą konsekwencją przedsiębiorczości jest przedsiębiorstwo. Na kanwie powyższego autorki próbują zweryfikować, czy wprowadzenie nowego typu spółki kapitałowej do polskiego prawodawstwa było spowodowane rzeczywistą presją ze strony rynku, jak zostało to lakonicznie uzasadnione w projekcie ustawy nowelizującej. W opracowaniu podjęto się przedstawienia założeń konstrukcyjnych prostej spółki akcyjnej, a także praktyki gospodarczej PSA w pierwszych latach jej funkcjonowania w obrocie prawnym i rynkowym. Dokonana próba oceny liberalizacji prawa spółek kapitałowych przez pryzmat przedsiębiorczości wykazuje, że opisany w pracy trend nie poddaje się łatwo ocenie.  Tym niemniej należy wskazać, że na podstawie przeprowadzonych badań autorki za dalece wątpliwą postrzegają potrzebę gospodarczą dla powstania nowego typu spółki kapitałowej w Polsce, w tym tak podkreślaną przez ustawodawcę rzekomą niezbędność tegoż rozwiązania prawnego dla startupów technologicznych.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

Dokumenty prawne

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 18 z późn. zm.).

Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1655 z późn. zm.).

Wydawnictwa zwarte

Ben Slimane, S., M’henni, H. (2020). Entrepreneurship and Development: Realities and Future Prospects. John Wiley & Sons. ProQuest Ebook Central.

Bieniak, J., Bieniak, M., Nita-Jagielski, G. (2022). Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Wydanie 8. Warszawa: Legalis.

Bławat, F. (2003). Przedsiębiorca w teorii przedsiębiorczości i w praktyce małych firm. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Böhm, F. (1937). Die Ordnung der Wirtschaft als geschichtliche Aufgabe und rechtsschöpferische Leistung. Stuttgart: Verlag Kohlhammer.

Casson, M. (2000). An Entrepreneurial Theory of the Firm. W: Competence, Governance, and Entrepreneurship: Advances in Economic Strategy Research, N. Foss, V. Mahnke (eds.). Oxford: Oxford University Press.

Czeszejko-Sochacki, K. (2020). Dematerializacja akcji w prostej spółce akcyjnej – właściwości i konsekwencje projektowanych przepisów ustawy z dnia 19.07.2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw dotyczących prostej spółki akcyjnej. W: Sto lat polskiego prawa handlowego, Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Andrzejowi Kidybie (s. 428–430), tom I, M. Dumkiewicz, K. Kopaczyńska-Pieczniak, J. Szczotka (red.). Warszawa: Wolters Kluwer.

Easterbrook, F. H., Fischel, D. R. (1991). The Economic Structure of Corporate Law. Cambridge, MA – London, UK: Harvard University Press.

Edge, C., Pearson, C., Pearson, A. L. (2023). Found the Company. W: The Startup Players Handbook. Berkeley: Apress.

Eucken, W. (1990). Grundsätze der Wirtschaftspolitik, 6. Auflage. Tübingen: Edith Eucken und K. Paul Hensel.

Greene, F. J. (2020). Entrepreneurship: Theory and Practice. London: Red Globe Press.

Majkut, R. (2021). Przedsiębiorca wobec współczesnych uwarunkowań i czynników przedsiębiorczości. Warszawa: CeDeWu.

Piecuch, T. (2010). Przedsiębiorczość. Podstawy teoretyczne. Warszawa: C. H. Beck.

Say, J. B. (1960). Traktat o ekonomii politycznej. Warszawa: PWN.

Schumpeter, J. (1934). The Theory of Economic Development: An Inquiry into Profits, Capital, redit, Interest, and the Business Cycle. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Siemiątkowski, T. (2020). 20 lat kodeksu spółek handlowych – krótka historia bez happy endu? W: Sto lat polskiego prawa handlowego, Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Andrzejowi idybie (s. 1020–1056), tom I, M. Dumkiewicz, K. Kopaczyńska-Pieczniak, J. Szczotka (red.). Warszawa: Wolters Kluwer.

Sudoł, S. (1999). Przedsiębiorstwo – podstawy nauki o przedsiębiorstwie. Toruń: Wydawnictwo Dom Organizatora.

Volkelt L. (2022). Gründung, Geschäftsführung, Recht und Steuern für kleinere Unternehmen und Start-Ups. SpringerGabler.

Artykuły naukowe i okolicznościowe

Bayer, W., Hoffmann, T. (2009). Die Unternehmergesellschaft (haftungsbeschränkt) des MoMiG zum 1.1.2009 – eine erste Bilanz, GmbHRundschau, 3, s. 124–125.

Henrekson, M., Johansson, D., Karlsson J. (2024). To Be or Not to Be: The Entrepreneur in Neo-Schumpeterian Growth Theory, Entrepreneurship Theory and Practice, 48, s. 104–140.

Packard, M. D., Bylund, P. L. (2025). Truth, Knowledge, and Entrepreneurship Theory: Arguments for a Rationalist Scientific Epistemology, Small Business Economics, 65, s. 381–405.

Pęciak, R. (2001). Koncepcja przedsiębiorcy na podstawie teorii podziału J. B. Say’a, Studia Ekonomiczne, 18, s. 81–92.

Materiały internetowe

Główny Urząd Statystyczny (GUS). (2022). Zmiany strukturalne grup podmiotów gospodarki narodowej w rejestrze REGON, 2021 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/podmioty-gospodarcze-wyniki-finansowe/zmiany-strukturalne-grup-podmiotow/zmiany -strukturalne--grup-podmiotow-gospodarki-narodowej-w-rejestrze-regon-2021‑r-,1,26.html (dostęp:6.01.2024).

Główny Urząd Statystyczny (GUS). (2023a). Rejestracje i upadłości w przedsiębiorstw w IV kwartale 2022 roku, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/podmioty-gospodarcze-wyniki-finansowe/przedsiebiorstwa-niefinansowe/ rejestracje-i-upadlosci-przedsiebiorstw-w-ivkwartale-2022‑roku,29,16.html (dostęp: 6.01.2024).

Główny Urząd Statystyczny (GUS). (2023b). Rejestracje i upadłości w przedsiębiorstw w III kwartale 2023 roku, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/podmioty-gospodarcze-wynikifinansowe/przedsiebiorstwa-niefinansowe/rejestracje-i-upadlosci-przedsiebiorstw-w-iiikwartale-2023‑roku,29,19.html (dostęp: 6.01.2024).

Główny Urząd Statystyczny (GUS). (2023c). Zmiany strukturalne grup podmiotów gospodarki narodowej w rejestrze REGON, 2022 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/podmioty-gospodarcze-wyniki-finansowe/zmiany-strukturalne-grup-podmiotow/zmiany-strukturalne-gruppodmiotow-gospodarki-narodowej-w-rejestrze-regon-2022‑r-,1,27.html (dostęp: 6.01.2024).

Główny Urząd Statystyczny (GUS). (2025). Zmiany strukturalne grup podmiotów gospodarki narodowej w rejestrze REGON, 2024 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/podmioty-gospodarcze-

wyniki-finansowe/zmiany-strukturalne-grup-podmiotow/zmiany-strukturalne-gruppodmiotow-gospodarki-narodowej-w-rejestrze-regon-2024‑r-,1,29.html (dostęp: 30.03.2024).

Institut für Rechtstatsachenforschung (2018). Forschungsprojekt Unternehmergesellschaft, https://www.rewi.uni-jena.de/728/forschungsprojekt-unternehmergesellschaft (dostęp: 21.09.2025).

Ministerstwo Rozwoju (2016). Zarys koncepcji Prostej Spółki Akcyjnej (PSA), file-psa-koncepcja-opisowaost-27-06-2016-16101.pdf (dostęp: 21.09.2025).

Sobczak, K. (2019). Prof. Kidyba: Prosta spółka akcyjna rozbije system, https://www.prawo.pl/biznes/prosta-spolka-akcyjna-niebezpieczna-komentarz-prof-andrzeja,368161.html (dostęp: 30.04.2025).

World Bank (2020). Doing Business, The World Bank Group, Washington 2020, https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1855/133/pdfs/ukpga_18550133_en.pdf (dostęp: 30.04.2025).

Pobrania

Opublikowane

2025-12-29

Jak cytować

Walczak, M., & Małkowska, R. (2025). „Bezkapitałowe” spółki kapitałowe a rozwój przedsiębiorczości: wybrane aspekty prawno-ekonomiczne z odniesieniem do praktyki gospodarczej prostej spółki akcyjnej: uwagi krytyczne. Studia I Prace Kolegium Zarządzania I Finansów , (205), 67–80. https://doi.org/10.33119/SIP.2025.205.4

Numer

Dział

Dział główny