Intuicja menedżerska jako substytut sformalizowanej strategii w praktyce zarządzania
DOI:
https://doi.org/10.33119/SIP.2026.207.4Słowa kluczowe:
Intuicja menedżerska, zarządzanie strategiczne, substytut strategii, planowanie strategiczne, strategiaAbstrakt
Artykuł bada zjawisko substytucji sformalizowanej strategii przez intuicję menedżerską, analizując, jak kształtuje ona procesy decyzyjne w warunkach braku formalnego planu. Na podstawie badania ankietowego porównującego MŚP i duże korporacje zidentyfikowano dwa odmienne modele działania: intuicyjny, zapewniający większą szybkość i elastyczność, oraz analityczny, gwarantujący spójność. Mimo fundamentalnych różnic, oba podejścia są postrzegane jako równie skuteczne w osiąganiu celów. Wnioski wskazują, że intuicja menedżerska nie jest irracjonalnym przeczuciem, lecz kompetencją ekspercką opartą na doświadczeniu i bezpośrednim kontakcie z rynkiem. Stanowi ona efektywny mechanizm adaptacyjny, będący nie tyle brakiem strategii, ile jej alternatywną, niesformalizowaną formą.
Downloads
Bibliografia
Wydawnictwa zwarte
Johnson, G., Scholes, K., Whittington, R. (2010). Podstawy strategii. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
Kahneman, D. (2012). Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym. Poznań: Media Rodzina.
Kiełtyka, L., Jędrzejczyk, W. (2015). Intuicja w zarządzaniu – problematyka i kierunki badań. W: Zachowania organizacyjne. Relacje społeczne w przestrzeni zmian (s. 133–142), K. Januszkiewicz, M. Czajkowska, M. Kołodziejczak, M. Zalewska-Turzyńska (red.). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: 10.18778/7969-802-8.12.
Leszczewska, K. (2017). Stadia rozwoju przedsiębiorstw rodzinnych – studium przypadku. W: Firmy rodzinne – rozwój teorii i praktyki zarządzania (s. 9–27), Ł. Sułkowski, A. Marjański (red.). Łódź–Warszawa: Społeczna Akademia Nauk.
Obłój, K. (2017). Praktyka strategii firmy. Jak zarządzać przeszłością, radzić sobie z teraźniejszością i tworzyć przyszłość. Warszawa: Poltext.
Polowczyk, J. (2008). Skuteczne strategie biznesowe. Praktyka i teoria. Poznań: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu.
Rumelt, R. P. (2012). Dobra strategia, zła strategia. Czym się różnią i dlaczego to ma znaczenie. Warszawa: MT Biznes.
Rumelt, R. P. (2022). Sedno strategii. Jak lider może stać się strategiem. Warszawa: MT Biznes.
Sułkowski, Ł., Marjańska-Potakowska, J. (2017). Stadia rozwoju przedsiębiorstw rodzinnych –studium przypadku. W: Firmy rodzinne – rozwój teorii i praktyki zarządzania (s. 61–79), Ł. Sułkowski, A. Marjański (red.). Łódź–Warszawa: Społeczna Akademia Nauk.
Artykuły naukowe
Akinci, C., Sadler-Smith, E. (2012). Intuition in Management Research: A Historical Review, International Journal of Management Reviews, 14 (1), s. 104–122. DOI: 10.1111/j.1468-2370.2011.00313.x.
Evans, J. (2008). Dual-Processing Accounts of Reasoning, Judgment, and Social Cognition, Annual Review of Psychology, 59, s. 255–278. DOI: 10.1146/annurev.psych.59.103006.093629.
Hodgkinson, G., Langan-Fox, J., Sadler-Smith, E. (2008). Intuition: A Fundamental Bridging Construct in the Behavioral Sciences, British Journal of Psychology, 99, s. 1–27. DOI:10.1348/000712607X216666.
Khatri, N., Ng, H. (2000). The Role of Intuition in Strategic Decision Making, Human Relations, 53, s. 57–86. DOI: 10.1177/0018726700531004.
Kraus, S., Harms, R., Schwarz, E. (2008). Strategic Business Planning and Success in Small Firms, Entrepreneurship and Innovation Management, 8 (4), s. 381–396.
Kraus, S., Reiche, B., Reschke, C. (2005). The Role of Strategic Planning in SMEs, Literature Review and Implications.
Lal, S., Mani, H., Meera, K. L., Sharma, A., Sasidharan, A., Radha, T. (2023). Developing a Strategic Planning Framework for Small and Medium Enterprises (SMES), European Chemical Bulletin, 12 (5), s. 460–469.
Malewska, K. (2015). Intuition in Decision-Making – Theoretical and Empirical Aspects, International Journal of Business and Economic Development, 3, a3. DOI: 10.15678/znuek.2019.0983.0502.
Miller, C. (2005). Intuition in Strategic Decision Making: Friend or Foe in the Fast-Paced 21st Century?, Academy of Management Executive, 19, s. 19–30. DOI: 10.5465/ame.2005.15841948.
Molenda, R. (2018). Intuicja menedżera jako specyficzny aspekt zarządzania wiedzą, Studia Ekonomiczne/Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, 377, s. 66–75.
O’Regan, N., Ghobadian, A., Liu, J. (2000). Strategic Planning for SMEs, Scenario and Strategy Planning, 2, s. 18–22.
Radomska, J. (2013). Myślenie strategiczne – modny trend czy skuteczna alternatywa dla planowania strategicznego?, Management and Business Administration. Central Europe, 21, s. 41–54. DOI: 10.7206/mba.ce.2084-3356.45.
Saah, P. (2022). Critical Factors for the Successful Implementation of a Strategic Business Plan among Small and Medium Size Enterprises, International Review of Management and Marketing, 12, s. 19–28. DOI: 10.32479/irmm.13280.
Salas, E., Rosen, M., DiazGranados, D. (2010). Expertise-Based Intuition and Decision Making in Organizations, Journal of Management, 36, s. 941–973. DOI: 10.1177/0149206309350084.
Seidl, D., Ma, S., Splitter, V. (2024). What Makes Activities Strategic: Toward a New Framework for Strategy-As-Practice Research, Strategic Management Journal, 45 (12), s. 2395–2419. DOI: 10.1002/smj.3668.
Sołoducho-Pelc, L. (2014). Koncepcja i wdrażanie strategii w małych, średnich i dużych przedsiębiorstwach, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 366, s. 470–484. DOI: 10.15611/pn.2014.366.45
Sołoducho-Pelc, L. (2011). Wybory strategiczne małych i średnich przedsiębiorstw, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, 171, s. 365–374.
Wołczek, P. (2016). Cechy strategii generujące problemy wdrożeniowe a wielkość przedsiębiorstwa, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 444, s. 559–570. DOI:10.15611/pn.2016.444.49.
Materiały niepublikowane
Beliczyński, J. (2024). Podstawy strategii firmy i zarządzania strategicznego, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Kraków, maszynopis niepublikowany (wersja robocza pierwszego rozdziału planowanego podręcznika do przedmiotu „Zarządzanie strategiczne”).
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
