Raportowanie społecznego wymiaru produkcji i efektywności przedsiębiorstw społecznych
Article Sidebar
-
przedsiębiorstwo społeczne, rachunkowość społeczna, wartość społeczna, sprawozdawczość pozafinansowa, efektywność społeczna
Abstrakt
Artykuł podejmuje problematykę społecznego wymiaru działalności przedsiębiorstw społecznych, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów produkcyjnych, usługowych i rachunkowych. Celem opracowania jest przedstawienie mechanizmów tworzenia oraz raportowania wartości społecznej w przedsiębiorstwach społecznych w Polsce, a także zaprezentowanie możliwości analizy wyników finansowych i społecznych tych podmiotów. W artykule omówiono podstawy prawne funkcjonowania przedsiębiorstw społecznych, ich strukturę działalności, zasady sprawozdawczości i raportowania pozafinansowego. Zaproponowano również ujęcie rachunku zysków i strat z perspektywy podwójnego wyniku – finansowego i społecznego. Wskazano, że istotą przedsiębiorstwa społecznego jest równoczesne generowanie wartości ekonomicznej i społecznej, co wymaga opracowania nowych modeli rachunkowości oraz mierników efektywności. Wnioski z przeprowadzonej analizy potwierdzają potrzebę integracji wymiaru społecznego w systemach zarządzania i raportowania, zwłaszcza w kontekście oceny trwałości funkcjonowania i oddziaływania społecznego przedsiębiorstw.
Full Text
Bibliografia
Brdulak A. [2007], Product Quality as a Responsibility Measure – Ethical Consumerism, CSR Paper 24, Fondazione Eni Enrico Mattei.
Brdulak J., Florczak E. [2016], Uwarunkowania działalności przedsiębiorstw społecznych w Polsce, Oficyna Wydawnicza Uczelni Łazarskiego, Warszawa.
Brdulak J., Florczak E. [2022], Przedsiębiorstwo społeczne w ujęciu ustawy o ekonomii społecznej versus teoria i praktyka gospodarcza, Studia Ekonomiczne i Regionalne, nr 15 (4), Biała Podlaska.
Florczak E. [2023], Mierniki społecznej wartości dodanej w kontekście zrównoważonego rozwoju, w: Florczak E. (red.), Rozwój zrównoważony jako trend kształtujący współczesną gospodarkę, C. H. Beck, Warszawa.
Florczak E. [2024], Wartość przedsiębiorstwa społecznego w systemie rynkowym społeczeństwa obywatelskiego, Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie, nr 70 (4), s. 19–35, https://doi.org/10.33119/KNoP.2023.70.4.2 (dostęp: 10.11.2025).
Florczak E. [2025], Odpowiedzialny konsument i przedsiębiorstwo społeczne – zakres obustronnych korzyści i wartości w systemie rynkowym, Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie, nr 76 (2), s. 177–192, https://doi.org/10.33119/KNOP.2025.76.2.9 (dostęp: 10.11.2025).
Głowacki J., Jelonek M. [2013], Mierzenie społecznej wartości dodanej podmiotów ekonomii społecznej, Fundacja Instytut Spraw Publicznych, https://www.isp.org.pl/pl/publikacje/mierzeniespolecznej-wartosci-dodanej-podmiotow-ekonomii-spolecznej (dostęp: 10.11.2025).
Kołodko G. W. (red.) [2001], “Nowa gospodarka” i jej implikacje dla długookresowego wzrostu w krajach posocjalistycznych, Wydawnictwo WSzPiZ im. Leona Koźmińskiego, Warszawa.
Krawczyk K., Kwiecińska D. [2008], Audyt społeczny jako metoda oceny działalności przedsiębiorstw społecznych – na tle innych sposobów określania społecznej wartości dodanej, w: Hausner J. (red.), Przedsiębiorstwa społeczne w Polsce. Teoria i praktyka, Małopolska Szkoła Administracji Publicznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.
Marcinkowska M. [2012], Rachunkowość społeczna – czyli o pomiarze wyników przedsiębiorstw w kontekście oczekiwań interesariuszy, w: Kopiński A., Słoński T., Ryszawska B. (red.), Zarządzanie finansami firm – teoria i praktyka, t. 1, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław.
MRPiPS [2025], Rejestry ustawowe, Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, https://rjps.mrips.gov.pl/RJPS/RU/start.do?id_menu=59 (dostęp: 10.11.2025).
Orchel-Szeląg A. [2016], Społecznie odpowiedzialna rachunkowość zarządcza – odpowiedź na zmiany w systemach zarządzania, Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, nr 299.
Then V., Schober C., Rauscher O., Kehl K. [2018], Social Return on Investment Analysis: Measuring the Impact of Social Investment, Springer International Publishing.
Ustawa [1994], Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. 2023, poz. 120 z późn. zm.).
Ustawa [2019], Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz.U. 2019, poz. 1818).
Ustawa [2022], Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej (Dz.U. 2022, poz. 1812).
UW [2025], Roczne sprawozdanie przedsiębiorstwa społecznego, Wojewoda właściwy ze względu na siedzibę przedsiębiorstwa społecznego, Urząd Wojewódzki, https://sip.lex.pl/ressrv/gfx/319054952_59163158. PDF (dostęp: 10.11.2025).
Zyznarska-Dworczak B. [2020], Rachunkowość zrównoważona w ujęciu kognitywno-teoretycznym, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznań.
Autor
Prawa autorskie (c) 2026 Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autor (Autorzy) artykułu oświadcza, że przesłane opracowanie nie narusza praw autorskich osób trzecich. Wyraża zgodę na poddanie artykułu procedurze recenzji oraz dokonanie zmian redakcyjnych. Przenosi nieodpłatnie na Oficynę Wydawniczą SGH autorskie prawa majątkowe do utworu na polach eksploatacji wymienionych w art. 50 Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych – pod warunkiem, że praca została zaakceptowana do publikacji i opublikowana.
Oficyna Wydawnicza SGH posiada autorskie prawa majątkowe do wszystkich treści czasopisma. Zamieszczenie tekstu artykuły w repozytorium, na stronie domowej autora lub na innej stronie jest dozwolone o ile nie wiąże się z pozyskiwaniem korzyści majątkowych, a tekst wyposażony będzie w informacje źródłowe (w tym również tytuł, rok, numer i adres internetowy czasopisma).
Osoby zainteresowane komercyjnym wykorzystaniem zawartości czasopisma proszone są o kontakt z Redakcją.