Sytuacja społeczno-ekonomiczna gospodarstw domowych rzemieślników i robotników poligraficznych w Polsce w latach 2011–2024
Article Sidebar
-
rzemiosło, gospodarstwa domowe, dochody, wydatki konsumpcyjne
Abstrakt
W artykule podjęto problem przemian społeczno-ekonomicznych gospodarstw domowych rzemieślników i robotników poligraficznych w Polsce w warunkach transformacji technologicznej i zmian rynku pracy. Wybór tematu uzasadnia niewielka liczba badań dotyczących tej grupy zawodowej oraz znaczenie rzemiosła i zawodów produkcyjnych dla rynku pracy i polityki społecznej. Celem badania była ocena zmian w cechach społeczno-demograficznych, poziomie dochodów rozporządzalnych oraz strukturze wydatków konsumpcyjnych gospodarstw domowych rzemieślników i robotników poligraficznych. Analizę opracowano na podstawie indywidualnych danych z badań budżetów gospodarstw domowych przeprowadzanych przez GUS dla wybranych lat z okresu 2011–2024. Wyniki wskazują na wzrost dochodów rozporządzalnych, podniesienie poziomu wykształcenia oraz spadek skłonności do konsumpcji. Jednocześnie utrzymywał się wysoki udział wydatków na dobra podstawowe, co potwierdza obowiązywanie prawa Engla i umiarkowany poziom życia badanych gospodarstw domowych. Uzyskane rezultaty potwierdzają zasadność teorii kapitału ludzkiego i teorii segmentacji rynku pracy oraz wskazują na potrzebę wspierania edukacji ustawicznej i adaptacji kompetencyjnej pracowników zawodów rzemieślniczych.
Full Text
Bibliografia
Adam Y. O., Shackleton C. M. [2016], Distribution and use of cash income from basket and mat crafting: Implications for rural livelihoods in the Eastern Cape, South Africa, Forests, Trees and Livelihoods, vol. 25 (3), s. 199–211.
Avagianou A., Gialis S., Farrugia D. [2024], Precarious youthspaces of work and diverse economies in the EU South: A conceptualization attempt, Young, vol. 32 (5), s. 473–489.
Becker G. S. [1962], Investment in human capital: A theoretical analysis, Journal of Political Economy, vol. 70 (5, Part 2), s. 9–49.
Chai A., Stepanova E. [2023], Engel curves, spending diversity and welfare measurement, w: Silber J. (red.), Research Handbook on Measuring Poverty and Deprivation, Edward Elgar Publishing, s. 544–552.
Dadheech R., Sharma D. [2024], Skill Gaps in Casual Working by Women in the Indian Handicraft Sector, w: Thake A. M., Sood K., Özen E., Grima S. (red.), Contemporary Challenges in Social Science Management: Skills Gaps and Shortages in the Labour Market, Emerald Publishing Limited, s. 49–82.
Drenda O. [2024], Wyroby. Pomysłowość wokół nas, Wydawnictwo Karakter, Kraków.
Dziadowiec-Greganić J. [2021], Ku nowej teorii dziedzictwa rzemieślniczego i rękodzielniczego – pomiędzy materialnością i niematerialnością w tworzeniu, Łódzkie Studia Etnograficzne, nr 60 (1), s. 329–348.
Gałązka M., Grzelak A. [2015], Ekonomiczne i społeczne determinanty wydatków na żywność w Polsce, Wydawnictwo Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej, Bydgoszcz.
Gardawski J. [2013], Sylwetki przedsiębiorców, w: Gardawski J. (red.), Rzemieślnicy i biznesmeni. Właściciele małych i średnich przedsiębiorstw prywatnych, Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, Warszawa.
GUS [2011–2024], Badanie budżetów gospodarstw domowych (BBGD), dane jednostkowe za lata 2011–2012, 2020–2021 i 2023–2024, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa.
GUS [2019], Budżety gospodarstw domowych w 2018 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa.
Holloway S. [2024], Consumer Perceptions of Supply Chain Responsiveness and Its Impact on Brand Loyalty in the Apparel Industry, Preprints.org.
Howkins J. [2013], The Creative Economy: How People Make Money from Ideas, Penguin UK, London.
Hötte K., Somers M., Theodorakopoulos A. [2023], Technology and jobs: A systematic literature review, Technological Forecasting and Social Change, vol. 194.
Kuijpers M. H. G. [2019], The Future is Handmade. Netherlands’ Centre for Global Heritage and Deve-lopment, The Craftsmanship Initiative, https://craftsmanship.net/video/the-future-ishandmade/ (dostęp: 15.03.2026).
Liu Y., Zhou W., Shi Y., Li J., Zhang F., He M., Liu P. [2024], Dancing with the Star: a study on the influence of star employees on colleagues’ craftsmanship spirit, Current Psychology, vol. 43 (45), s. 1–17.
Łosiewicz W., Piekut M. [2025], Rozwój działalności rękodzielniczej w Polsce, Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie, nr 75 (1), s. 35–55, https://doi.org/10.33119/KNOP.2025.75.1.3.
Nopiana T., Ayu C., Ibrahim I. [2022], Economic Contribution Of Mendong Mat (Fimbristylis Globulosa) Craft Business To Farmer’s Household Income In Lenek District East Lombok Regency, Jurnal Agrimansion, vol. 23 (1), s. 49–63.
Reher D. S. [2004], The demographic transition revisited as a global process, Population, Space and Place, vol. 10 (1), s. 19–41.
Reich M., Gordon D. M., Edwards R. C. [1973], A theory of labor market segmentation, The American Economic Review, vol. 63 (2), s. 359–365.
Sadguna D. N., Sulistiawati N. P. A., Astiari N. K. A. [2017], Contributions of household income of farmers as palm crafts outside agriculture sector, International Research Journal of Engineering, IT and Scientific Research, vol. 3 (5), s. 86–96.
Sandhu S. S., Toor J. S. [2022], Distribution of household assets and pattern of income and consumption among rural artisans households in Punjab, Indian Journal of Economics and Development, vol. 18 (1), s. 116–122.
Scheiring G., King L. [2023], Deindustrialization, social disintegration, and health: a neoclassical sociological approach, Theory and Society, vol. 52 (1), s. 145–178.
Schultz T. W. [1961], Investment in human capital, The American Economic Review, vol. 51 (1), s. 1–17.
Stephany F., Teutloff O. [2024], What is the price of a skill? The value of complementarity, Research Policy, vol. 53 (1).
Szydłowska A. [2021], Przeróbki? Zrób to sam! Culture.pl, https://culture.pl/pl/artykul/przerobki-zrob-to-sam (dostęp: 15.03.2026).
Ullah A. S. M. [2023], Sustainability of the RMG factory monitoring regime under Accord, Alliance and DIFE in Bangladesh: A Qualitative Case Review of Bangladesh’s RMG Industry, Journal of Social and Political Sciences, vol. 6 (4), s. 70–88.
Vencatachellum I. [2019], UNESCO Approach to Crafts, w: Mignosa A., Kotipalli P. (red.), A Cultural Eco-nomic Analysis of Craft, Springer, London–New York–Shanghai, s. 25–39.
Yang Y., Shafi M., Song X., Yang R. [2018], Preservation of cultural heritage embodied in traditional crafts in the developing countries. A case study of Pakistani handicraft industry, Sustainability, vol. 10 (5).
ZRP [2018], Promocja kształcenia zawodowego przez pracodawców, Związek Rzemiosła Polskiego, Warszawa.
Autor
Prawa autorskie (c) 2026 Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autor (Autorzy) artykułu oświadcza, że przesłane opracowanie nie narusza praw autorskich osób trzecich. Wyraża zgodę na poddanie artykułu procedurze recenzji oraz dokonanie zmian redakcyjnych. Przenosi nieodpłatnie na Oficynę Wydawniczą SGH autorskie prawa majątkowe do utworu na polach eksploatacji wymienionych w art. 50 Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych – pod warunkiem, że praca została zaakceptowana do publikacji i opublikowana.
Oficyna Wydawnicza SGH posiada autorskie prawa majątkowe do wszystkich treści czasopisma. Zamieszczenie tekstu artykuły w repozytorium, na stronie domowej autora lub na innej stronie jest dozwolone o ile nie wiąże się z pozyskiwaniem korzyści majątkowych, a tekst wyposażony będzie w informacje źródłowe (w tym również tytuł, rok, numer i adres internetowy czasopisma).
Osoby zainteresowane komercyjnym wykorzystaniem zawartości czasopisma proszone są o kontakt z Redakcją.