Determinanty stóp zwrotu z monet próbnych PRL na rynku aukcyjnym: analiza determinant z wykorzystaniem regresji hedonicznej
Słowa kluczowe:
monety próbne PRL, inwestycje alternatywne, rynek aukcyjny, stopy zwrotu, regresja hedonicznaAbstrakt
W artykule zbadano determinanty długookresowych stóp zwrotu z monet próbnych PRL na rynku aukcyjnym. Analizą objęto 94 monety wyemitowane w latach 1964–1988, dla których wykorzystano dane transakcyjne z archiwum Warszawskiego Centrum Numizmatycznego z lat 1998–2025. Ceny początkowe i końcowe wyznaczono jako średnie kwartalne, a w części empirycznej zastosowano korelacje Pearsona i Spearmana, test Kruskala–Wallisa oraz modele OLS z odpornymi błędami HC3. Wyniki wskazują, że w segmencie monet srebrnych dodatnio ze stopą CAGR wiąże się masa czystego kruszcu, natomiast monety o tematyce sportowej osiągały niższe stopy zwrotu. W segmencie monet z metali nieszlachetnych większe znaczenie niż parametry fizyczne miał rok pierwszej transakcji, co podkreśla rolę czasu wejścia na rynek. Uzyskane rezultaty uzupełniają badania nad inwestycjami alternatywnymi w dobra kolekcjonerskie.
Downloads
Bibliografia
Wydawnictwa zwarte
Kalbarczyk, K. (2012). Opłacalność inwestowania w monety kolekcjonerskie emitowane przez Narodowy Bank Polski po 1995 roku. W: Inwestowanie. Kolekcjonowanie. Spekulowanie (s. 217–235), A. Adamska, A. Fierla (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH.
Lombra, R. (2003). The Investment Performance of Rare U. S. Coins. Pennsylvania: Penn State University.
Parchimowicz, J. (2024). Katalog monet polskich. Szczecin: Wydawnictwo Nefryt.
Triplett, J. (2004). Handbook on Hedonic Indexes and Quality Adjustments in Price Indexes:Special Application to Information Technology Products. OECD Science, Technology and Industry Working Papers 2004/09. Paris: OECD Publishing. DOI: 10.1787/643587187107.
Witkiewicz, T. (2008). Inwestowanie w monety. Szczecin: Wydawnictwo Tomasz Witkiewicz.
Witkiewicz, T., Wąsala, K. (2009). Numizmatyka bez tajemnic. Szczecin: Wydawnictwo Tomasz Witkiewicz.
Artykuły naukowe
Brown, R. (2005). Rare Coins: A Distinct and Attractive Asset Class, Journal of Financial Planning, https://www.usrarecoininvestments.com/coin_articles/rare_coins2.htm (dostęp:12.12.2025).
Burton, B., Jacobsen, J. (1999). Measuring Returns on Investments in Collectibles, Journal of Economic Perspectives, 13 (4), s. 193–212. DOI: 10.1257/jep.13.4.193.
Case, D. (2009). Serial Collecting as Leisure, and Coin Collecting in Particular, Library Trends,57 (4), s. 729–752.
Chołodny, A., Szyszko, M. (2019). Monety próbne dwudziestolecia międzywojennego jako forma inwestycji alternatywnych, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 81 (1), s. 171–190.
Dickie, M., DeLorme, C., Humphreys, J. (1994). Price Determination for a Collectible Good:The Case of Rare U. S. Coins, Southern Economic Journal, 61 (1), s. 40–51.
Jaremski, M. (2011). Bank-Specific Default Risk in the Pricing of Bank Note Discounts, Journal of Economic History, 71 (4), s. 950–975.
Kane, A. (1984). Coins: Anatomy of Fad Asset, Journal of Portfolio Management, 10, s. 44–51.
Kleine, J., Peschke, H., Wagner, N. (2024). Beyond Financial Wealth: The Experienced Utility of Collectibles, Quarterly Review of Economics and Finance, 97, art. 101865. DOI: 10.1016/j.qref.2024.101865.
Koford, K., Tschoegl, A. (1998). The Market Value of Rarity, Journal of Economic Behavior & Organization, 34, s. 445–457.
Maslar, D., Obaid, K., Pukthuanthong, K. (b.d.). US Coin Market: Historical Performance and Anomalies, SSRN, nr 3492347.
Sagarra, M., Vici, L., Zanola, R. (2025). Returns from Rare Coins: A Machine Learning Approach, Journal of Cultural Economics, 49, s. 579–601. DOI: 10.1007/s10824-025-09530-8.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
