Ryzyko korporacyjne w sytuacjach ekstremalnych: rewolucja, epidemia i wojna

Abstrakt

Celem artykułu była identyfikacja wpływu sytuacji ekstremalnych na funkcjonowanie i ryzyko przedsiębiorstw. Zastosowano metodę obserwacji uczestniczącej oraz metodę studium przypadku. Artykuł powstał na podstawie doświadczeń i obserwacji, jakie zebrał jeden z autorów, pracując w Zjednoczonych Emiratach Arabskich w czasie Arabskiej Wiosny, na Ukrainie w czasie Majdanu i aneksji Krymu oraz w Rosji w czasie pandemii COVID-19 i pierwszych dwu lat od najazdu Rosji na Ukrainę. Przedstawione zostały ekstremalne sytuacje kryzysowe, które zaistniały naprawdę. Jeden z autorów znał je z własnego doświadczenia i z doświadczeń przedsiębiorstw, z którymi współpracował. W artykule, na podstawie konkretnych sytuacji, przedstawiono sposób, w jaki ekstremalna sytuacja kryzysowa tworzy nowe, nieznane wcześniej rodzaje ryzyka korporacyjnego lub zwiększa poszczególne, istniejące wcześniej rodzaje ryzyka, wzmacniając je, nadając ryzyku nowy wymiar lub nawet przekształcając jeden rodzaj ryzyka w inny. Wskazano też, jak zmieniają się priorytety menedżera zarządzającego ryzykiem i podejmującego decyzje w warunkach ekstremalnych i jak zmienia się jego praca. W artykule postawiono tezę, że różne rodzaje ryzyka (ryzyko utraty reputacji, regulacyjne, kontynuacji działania, partnerstwa, podatkowe itd.) w sytuacji nadzwyczajnej przechodzą w ryzyko finansowe. Przedstawiono także najważniejsze wnioski i przemyślenia, które jeden z autorów wyniósł z kilkunastu lat pracy w krajach ogarniętych różnymi typami ekstremalnych sytuacji kryzysowych, czyli na podstawie obserwacji uczestniczących.