Przeciwdziałanie utracie płynności przez osobę fizyczną: studium przypadku osoby wyręczającej w spłacie podatku

Autor

Słowa kluczowe:

płynność finansowa osoby fizycznej, familizm, zobowiązanie podatkowe, wyręczenie podatkowe, ryzyko kredytowe

Abstrakt

Płynność finansowa osoby fizycznej odnosi się do jej zdolności do terminowego regulowania swoich zobowiązań finansowych i dokonywania potrzebnych zakupów. Nie bez znaczenia dla płynności osoby fizycznej pozostaje zarządzanie swoimi zasobami majątkowymi w taki sposób, by zapewnić możliwie najwygodniejszą dla niej ewentualną egzekucję jej praw w stosunku do dłużnika. Stąd konieczna jest świadomość osoby fizycznej, jakie konsekwencje w kontekście zabezpieczenia jej interesów prawnych mają podejmowane przez nią działania. W obrocie społeczno-gospodarczym częstym zjawiskiem jest wzajemna pomoc członków najbliższej rodziny. Pokrewieństwo kontrahentów nie niweczy w żaden sposób zasadnej troski osoby fizycznej o przeciwdziałanie utracie przez nią płynności finansowej. W artykule przedstawiono studium przypadku, w którym poddano analizie, czy osoba fizyczna może dokonać spłaty zobowiązania podatkowego swojego brata, a jeśli tak, to w jaki sposób może zabezpieczyć swoją wierzytelność wobec wyręczanego podatnika. W szczególności poddano rozwadze, czy w takim przypadku będzie miała zastosowanie subrogacja ustawowa. Wskazano na możliwą czynność prawną, która zdaje się zabezpieczać interes osoby fizycznej w należytym stopniu, przy jednoczesnym poszanowaniu zasad współżycia społecznego – wzajemnej pomocy osób bliskich.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

Dokumenty prawne

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. 2025, poz. 1071).

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2025, poz. 111 z późn. zm.).

Wydawnictwa zwarte

Bekas, M. (2021). Windykacja. Praktyczny poradnik dla wierzycieli. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.

Blackwell, D. W., Griffiths, M. D., Winters, D. B. (2006). Modern Financial Markets, Prices, Yields, and Risk Analysis. Hoboken: John Wiley & Sons.

Gigol, K. (2000). Opłacalność działalności kredytowej banku. Warszawa: Twigger.

Jędrzejewski, T., Masternak, M., Rączka, P. (2013). Administracyjne postępowanie egzekucyjne. Toruń: TNOiK.

Jerzemowska, M. (red.) (2004). Analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie. Warszawa: WN PWN.

Kozieł, G. (2014). W: Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania – część ogólna. A. Kidyba (red.), wyd. II. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.

Kreczmańska-Gigol, K. (2015). Windykacja polubowna i przymusowa. Proces, rynek, wycena wierzytelności. Warszawa: Difin.

Kreczmańska-Gigol, K. (2020). Istota płynności finansowej. W: Analiza płynności finansowej przedsiębiorstwa. Płynność strukturalna, płynność potencjalna, zdolność płatnicza, K. Kreczmańska-Gigol (red.). Warszawa: Difin.

Kreczmańska-Gigol, K. (2025). Efektywność windykacji polubownej. Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH.

Kreczmańska-Gigol, K., Gigol, T. (2022). Analiza finansowa z perspektywy HR Business Partner. Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH.

Kreczmańska-Gigol, K., Rekman, R. (2025). Wpływ zakazu cesji należności na płynność finansową wierzyciela. W: Finanse przedsiębiorstwa 16. Bezpieczeństwo i rozwój (s. 29–44),

J. Grzywacz (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH.

Michalski, G. (2004). Podstawy zarządzania finansami przedsiębiorstwa, wyd. 2. Wrocław: Wyższa Szkoła Zarządzania Edukacja.

Mojak, J. (2011). W: Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. K. Pietrzykowski, (red.), t. II. Warszawa: C. H. Beck.

Pluta, W., Michalski, G. (2005). Krótkoterminowe zarządzanie kapitałem. Jak zachować płynność finansową. Warszawa: C. H. Beck.

Przybysz, P. (1999). Egzekucja administracyjna. Warszawa: Dom Wydawniczy ABC.

Raducki, A. (2022). Efektywność działania Krajowej Administracji Skarbowej. W: Podatki w ujęciu retrospektywnym i perspektywicznym (s. 97–118), E. Małecka-Ziembińska (red.).

Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.

Wędzki, D. (2003). Strategie płynności finansowej przedsiębiorstwa. Przepływy pieniężne a wartość dla wierzycieli. Kraków: Oficyna Ekonomiczna.

Wędzki, D. (2018). Controlling należności w przedsiębiorstwie. Warszawa: C. H. Beck.

Wierzbowski, M., Szubiakowski, M., Wiktorowska, A. (red.) (2013). Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, Warszawa: C. H. Beck.

Wojciechowska, U. (red.) (2001). Płynność finansowa polskich przedsiębiorstw w okresie transformacji. Aspekty mikroekonomiczne i makroekonomiczne. Warszawa: Oficyna Wydawnicza

SGH.

Żurek, A. (2003). Osoby samotne życiowo jako zjawisko społeczne. W: Blaski i cienie życia rodzinnego. „Roczniki Socjologii Rodziny”, Z. Tyszka (red.). Poznań: Wydawnictwo Naukowe

UAM.

Artykuły naukowe i prasowe

Addy, W. A., Ugochukwu, C. E., Oyewole, A. T., Ofodile, O. C., Adeoye, O. B., Okoye, C. C. (2024). Predictive Analytics in Credit Risk Management for Banks: A Comprehensive Review, GSC Advanced Research and Reviews, 18 (2), s. 434–449. DOI: 10.30574/gscarr.2024.18.2.0077.

Campos, B., Schetter, C. D., Abdou, C. M., Hobel, C. J., Glynn, L. M., Sandman, C. A. (2008). Familialism, Social Support, and Stress: Positive Implications for Pregnant Latinas, Cultural diversity & ethnic minority psychology, 14 (2), s. 155–162. DOI:10.1037/1099-9809.14.2.155.

Dąbrowska, A., Kwiatkowska, K., Potasznik, A. (2023). Operacje kredytowe w działalności banku, Studia Ekonomiczne, Prawne i Administracyjne, 2 (4), s. 46–63. DOI DOI: 10.24136/sepia.2023.019.

Dalkowska, A. (2023). Następstwo prawne w egzekucji zobowiązań podatkowych, Kwartalnik Prawa Podatkowego, (3), s. 67–98. DOI: 10.18778/1509-877X.2023.03.03.

Hassan, A. O., Ewuga, S. K., Abdul, A. A., Abrahams, T. O., Oladeinde, M., Dawodu, S. O. (2024). Cybersecurity in Banking: A Global Perspective with a Focus on Nigerian Practices, Computer

Science & IT Research Journal, 5 (1), s. 41–59. DOI: 10.51594/csitrj.v5i.701.

Hofstede, G. (2011). Dimensionalizing Cultures: The Hofstede Model in Context, Online Readings in Psychology and Culture, 2 (1), 8, s. 1–8. DOI: 10.9707/2307-0919.1014.

Hofstede, G., Bond, M. H. (1984). Hofstede’s Culture Dimensions: An Independent Validation Using Rokeach’s Value Survey, Journal of Cross-Cultural Psychology, 15 (4), s. 417–433.

Jahangir, S., Patil, D. S., Gangopadhyay, J., Vogt, T. C. (2025). Understanding Intergenerational Dynamics and Social Support’s Impact on Health and Well-Being of Older Adults in South Asia: A Scoping Review, Systematic Reviews, 14 (1), 86. DOI: 10.1186/s13643-025-02833‑z.

Janicka-Michalak, T., Kreczmańska-Gigol, K. (2023). Weksel jako instrument finansowy w kontekście dematerializacji papierów wartościowych – rekomendowane działania, Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów, 192, s. 167–186.

Kędrzyński, A. (2020). Przegląd wybranych badań nad moralnością podatkową. Wpływ moralności na rozmiary luk podatkowych, Annales. Etyka w Życiu Gospodarczym, 23 (4), s. 65–80. DOI: 10.18778/1899-2226.23.4.04.

Komara. S., Adjie, H. (2023). The Effect of the Execution of the Sale of the Right Object on the Position of Bank Creditors, Edunity: Social and Educational Studies, 2 (5), s. 630–638.

Kreczmańska-Gigol, K., Gigol, T., Rekman, R. (2024). Sytuacja dłużnika – wyniki badań wśród osób prowadzących działalność gospodarczą, Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie, 73 (3), s. 23–36.

Krzeszowiak, P. (2017). Precedensowy charakter uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, Studenckie Prace Prawnicze, Administratywistyczne i Ekonomiczne, 20, s. 20–49. DOI: 10.19195/1733–5779.20.3.

Kuchciński, A. (2016). Ryzyko kredytowe w działalności banku, Kwartalnik Naukowy Uczelni Vistula, 2 (48), s. 35–48.

Long, J., Zhuang, L. (2025). Housing Finance and Inequality: Mortgage Debt in Urban China, Habitat International, 161, 103411. DOI: 10.1016/j.habitatint.2025.103411.

McMullan, J. L. (1982). Social Resistance and the Exploited Poor in the Low-Income Marketplace: The Case of Debt Collection in Two Montreal Communities, Canadian Review of Sociology/Revue Canadienne de Sociologie, 19 (3), s. 326–347.

Niesiobędzka, M. (2016). Wpływ perspektywy, prawdopodobieństwa kontroli skarbowej i moralności podatkowej na zachowanie podatników, Studia Psychologiczne, 54 (1), s. 55–66. DOI: 10.2478/V1067-010-0151–3.

NIK (2021). Egzekwowanie zaległości podatkowych. Informacja o wynikach kontroli, KBF.430.001.2021, Nr ewid. 19/2021/P/20/010/KBF, s. 15–16.

Pasternak-Malicka, M. (2013). Mentalność i moralność podatkowa a reakcje gospodarstw domowych na obowiązek podatkowy, Modern Management Review, 18 (20.1), s. 87–98.

Pastuszewski, S. (2019). Zuniwersalizowany indywidualizm, czyli tożsamość globalistyczna, Eunomia – Rozwój Zrównoważony – Sustainable Development, 1 (96), s. 49–59.

Skolimowska, A. (2023). Moralność i mentalność podatkowa – wyniki badania pilotażowego, Doradztwo Podatkowe Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych, 11, s. 8–13. DOI: 10.5604/01.3001.0054.0870.

Szołno, O., Kwiatkowska, R. (2023). Procedura selekcji projektów unijnych-ocena i możliwości zastosowania w zamówieniach publicznych, Optimum. Economic Studies, 113 (3), s. 200–222.

Wałęcka-Matyja, K. K. (2022). Wartości rodzinne, materialne i światopogląd a proces transmisji międzypokoleniowej, Kwartalnik Naukowy Fides et Ratio, 1 (49), s. 1–15.

Weber, O. (2012). Environmental Credit Risk Management in Banks and Financial Service Institutions, Business Strategy and the Environment, 21 (4), s. 248–263.

Materiały internetowe

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (2026). Pismo z dnia 2 stycznia, 0111‑KDIB2–3.4015.409.2025.2. ASZ, http://sip.mf.gov.pl (dostęp: 21.02.2026).

Hofstede, G. (2003). Cultural Dimensions, Zasoby Internetu, https://scholar.google.pl/scholar? hl=pl&as_sdt=0%2C5&q=hofstede+cultural+dimensions&oq=Hofstede (dostęp: 23.02.2026).

The Culture Factor (b.d.). https://www.theculturefactor.com/country-comparison-tool? countries=poland (dostęp: 23.02.2026).

Orzeczenia

Wyrok NSA z 5.05.2025 r., III FSK 17/25, LEX nr 3886732.

Wyrok SN z 17.06.1980 r., IV CR 210/80, OSP 1981, nr 7–8, poz. 134.

Wyrok SN z 24.10.2017 r., I PK 29/17, LEX nr 2438317.

Wyrok WSA w Łodzi z 2.12.2022 r., I SA/Łd 716/22, LEX nr 3454939.

Wyrok WSA w Łodzi z 4.10.2016 r., I SA/Łd 636/16, LEX nr 2154129.

Pobrania

Opublikowane

2026-11-17

Jak cytować

Walczak, M., & Kreczmańska-Gigol, K. (2026). Przeciwdziałanie utracie płynności przez osobę fizyczną: studium przypadku osoby wyręczającej w spłacie podatku. Studia I Prace Kolegium Zarządzania I Finansów , (210), 127–140. Pobrano z https://econjournals.sgh.waw.pl/SiP/article/view/5571

Numer

Dział

Dział główny

Inne teksty tego samego autora