Wykorzystanie technologii w budowaniu odporności przedsiębiorstw na kryzysy w świetle koncepcji Przemysłu 5.0

Katarzyna Bentkowska (1), Joanna Korpus (2), Barbara Ocicka (3), Mariusz Sagan (4)
(1) Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Polska,
(2) Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Polska,
(3) Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Polska,
(4) Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Polska

Abstrakt

Przemysł 5.0 jest koncepcją polegającą na dążeniu do równowagi między wzrostem a odpowiedzialnością za środowisko i społeczeństwo. Przedsiębiorstwa, które potrafią połączyć rozwój technologiczny z umiejętnym zarządzaniem zmianą i kapitałem ludzkim, budują odporność na kryzysy i zyskują przewagę konkurencyjną w erze niepewności i ciągłych przeobrażeń. Celem artykułu jest przedstawienie szans związanych z wykorzystaniem technologii przez przedsiębiorstwa produkcyjne w budowaniu odporności na kryzysy w świetle koncepcji Przemysłu 5.0 oraz ocena zdolności transformacji polskich przedsiębiorstw w tym zakresie. Wnioskowanie przeprowadzono na podstawie wyników przeglądu literatury naukowej i literatury szarej (m.in. raportów instytucji państwowych i branżowych, opracowań agencji rozwoju przedsiębiorczości oraz analiz firm konsultingowych). Stwierdzono, że polskie przedsiębiorstwa znajdują się we wczesnej fazie wdrażania rozwiązań technologicznych Przemysłu 4.0 i 5.0. Wyniki analizy gotowości innowacyjnej, technologicznej, organizacyjnej i kompetencyjnej polskich przedsiębiorstw dowodzą, że mimo postępującego wzrostu nakładów na B+R oraz rosnącej aktywności innowacyjnej przedsiębiorstw, postęp transformacji cyfrowej znacząco różnicuje się wśród przedsiębiorstw, zwłaszcza w zależności od ich wielkości i sektora działalności. Polskie przedsiębiorstwa w marginalnym zakresie wykorzystują obecnie szanse związane z wykorzystaniem technologii w budowaniu odporności na kryzysy i wdrażają nowe strategie zgodne z koncepcją Przemysłu 5.0.

Full Text

Generated from XML file

Bibliografia

Adel A. [2022], Future of industry 5.0 in society: human-centric solutions, challenges and prospective research areas, Journal of Cloud Computing, vol. 11, p. 40.

Aheleroff S., Huang H., Xu X., Zhong R. Y. [2021], Toward sustainability and resilience with Industry 4.0 and Industry 5.0, Sustainability, vol. 13 (16), p. 8776.

APA Group [2024], Stan Przemysłu 4.0 w Polsce – transformacja cyfrowa 2024, https://apagroup.prowly.com/342917‑raport-stan-przemyslu-40‑w-polsce-2024 (dostęp: 17.08.2025).

BGK [2024], Cyfryzacja w sektorze MŚP – szanse i ograniczenia, Departament Badań i Analiz, Bank Gospodarstwa Krajowego, chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.bgk.pl/files/public/Raporty/Raport_cyfryzacja_BGK.pdf (dostęp: 19.08.2025).

European Commission [2021], Industry 5.0: Towards a sustainable, human-centric and resilient European industry (R&I Paper Series, Policy Brief ), https://research-and-innovation.ec.europa.eu/knowledge-publications-tools-and-data/publications/all-publications/industry-50‑towardssustainable-human-centric-and-resilient-european-industry_en (dostęp: 15.12.2025).

Grosse E. H., Sgarbossa F., Berlin C., Neumann W. P. [2023], Human-centric production and logistics system design and management: transitioning from Industry 4.0 to Industry 5.0, International Journal of Production Research, vol. 61 (22), pp. 7749–7759.

GUS [2023], Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2023 r., Warszawa – Szczecin, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/nauka-i-technika-spoleczenstwo-informacyjne/spoleczenstwo-informacyjne/spoleczenstwo-informacyjne-w-polsce-w-2023‑roku,2,13.html (dostęp: 16.08.2025).

Huang S., Wang B., Li X., Zheng P., Mourtzis D., Wang L. [2021], Industry 5.0 and Society 5.0 – Comparison, complementation and co-evolution, Procedia CIRP, vol. 98, pp. 285–290.

Ivanov D. [2022], The Industry 5.0 framework: viability-based integration of the resilience, sustainability, and human-centricity perspectives, International Journal of Production Research, vol. 61 (5), pp. 1683–1695.

Khan M., Haleem A., Javaid M. [2023], Changes and improvements in Industry 5.0: A strategic approach to overcome the challenges of Industry 4.0, Green Technologies and Sustainability, vol. 1 (2), p. 100020.

Maddikunta P. K. R.., Pham Q. V., Prabadevi B., Deepa N., Dev K., Gadekallu T. R., Ruby R., Liyanage M. [2022], Industry 5.0: A survey on enabling technologies and potential applications, Journal of Industrial Information Integration, vol. 26, p. 100257.

Mourtzis D., Angelopoulos J., Panopoulos N. [2022], A Literature Review of the Challenges and Opportunities of the Transition from Industry 4.0 to Society 5.0, Energies, vol. 15 (17), p. 6276.

NCBiR [2025], Jak zmieniło się B+R w Polsce po wejściu do Unii Europejskiej, https://www.gov.pl/web/ncbr/jak-zmienilo-sie-br-w-polsce-po-wejsciu-do-unii-europejskiej (dostęp: 11.08.2025).

NTT DATA Business Solutions [2021], W drodze do fabryki przyszłości w firmach na rynku produkcyjnym, https://pl.nttdata-solutions.com/raport-z-badania-wyzwan-w-drodze-do-fabrykiprzyszlosci (dostęp: 19.08.2025).

PARP. Grupa PFR [2024], Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce – 2024, https://www.parp.gov.pl/storage/publications/pdf/ROSS_2024_29_10_2024.pdf (dostęp: 18.08.2025).

Siemens [2024], Digi Index 2024. Poziom digitalizacji produkcji w Polsce – średnie i duże firmy, https://www.siemens.com/pl/pl/o-firmie/raporty-siemens/digi-index-2024.html#Pobierzraport (dostęp: 12.08.2025).

Sindhwani R., Afridi S., Kumar A., Banaitis A., Luthra S., Singh P. L. [2022], Can industry 5.0 revolutionize the wave of resilience and social value creation? A multi-criteria framework to analyze enablers, Technology in Society, vol. 68, p. 101887.

Wang B., Zheng P., Yin Y., Shih A., Wang L. [2022], Toward human-centric smart manufacturing: A human-cyber-physical systems (HCPS) perspective, Journal of Manufacturing Processes, vol. 76, pp. 304–315.

Autor

Katarzyna Bentkowska
Joanna Korpus
Barbara Ocicka
Mariusz Sagan
Bentkowska, K., Korpus, J., Ocicka, B., & Sagan, M. (2026). Wykorzystanie technologii w budowaniu odporności przedsiębiorstw na kryzysy w świetle koncepcji Przemysłu 5.0. Kwartalnik Nauk O Przedsiębiorstwie, 80(2), 21–36. https://doi.org/10.33119/KNOP.2026.80.2.2

Article Details

Metrics

Inne teksty tego samego autora